Hoe fintechbedrijven in 2026 traditionele banken voorbijstreven
We leven in een tijdperk van 'instant dopamine' en technologische versnelling. Of het nu gaat om het streamen van films, razendsnelle bezorging van een pakje of het overboeken van geld: niemand kan nog wat wachten. Bij Dordrecht.net houden we de lokale actualiteiten en ontwikkelingen nauwgezet in het oog, maar we kijken ook graag naar de technologische sprongen die gemaakt worden in de bredere digitale economie, waaronder bij onze zuiderburen. Een sector die momenteel een enorme transformatie ondergaat op het gebied van 'fintech' en transactiesnelheid, is de online kansspelindustrie.
Drie werkdagen wachten op een overboeking? In 2026 klinkt dat even absurd als een week wachten op een brief die je ook kon mailen. Toch was dit tot voor kort de realiteit bij veel financiële dienstverleners. Instant payments, oftewel realtime betalingen, hebben dat definitief veranderd. Geld dat binnen tien seconden op je rekening staat, 24 uur per dag, zeven dagen per week. Geen wachten meer op kantooruren of bankverwerking.
Wat zijn instant payments precies?
Instant payments zijn bankoverboekingen die vrijwel direct worden afgerond. Waar een traditionele overboeking in batches wordt verwerkt (vaak één of twee keer per dag), gaat een instant payment meteen door het systeem. Het geld verlaat het ene account en landt seconden later op het andere.
De techniek heet SEPA Instant Credit Transfer, kortweg SCT Inst. Dit is de Europese standaard die sinds 2017 bestaat, maar pas sinds januari 2025 verplicht is voor alle banken in de eurozone. Vanaf oktober 2025 moeten ook alle banken instant payments kunnen versturen, niet alleen ontvangen. De deadline was strak: banken die niet meewerkten, riskeerden boetes tot tien procent van hun omzet.
Voor de consument betekent dit een radicale verandering. Betaal je een vriend terug via een bank-app? Het staat er direct. Stort je geld van een spaarrekening naar je betaalrekening? Geen drie dagen wachten meer. Betaal je een rekening online? De winkel ziet het meteen binnenkomen.
Waarom duurde het vroeger zo lang?
Banken werkten jarenlang met een systeem uit de jaren tachtig. Overboekingen werden verzameld in batches en een paar keer per dag in één keer verwerkt. Dat was efficiënt voor de bank, maar niet voor de klant. Kwam je opdracht net na de cut-off time binnen? Dan moest je tot de volgende werkdag wachten. Weekend? Vergeet het maar.
Daarnaast moesten menselijke medewerkers handmatig transacties controleren op fraude. Die werkten overdag, dus 's avonds en 's nachts gebeurde er niets. In een wereld waar Netflix om drie uur 's nachts direct start en Uber binnen vijf minuten voor de deur staat, voelde dit steeds meer als een anachronisme.
De impact op verschillende sectoren
Instant payments veranderen niet alleen het bankieren, maar hele bedrijfssectoren.
In de retail kunnen webshops nu direct zien dat een betaling is gelukt. Geen wachten meer op bevestiging via mail, geen risico dat een klant de betaling intrekt voordat het geld binnen is. Voor kleine ondernemers betekent dit een enorme verbetering van de cashflow. Geld dat je vandaag verdient, kun je vandaag gebruiken.
In de horeca wordt het steeds normaler om via QR-codes te betalen. Die betalingen lopen via instant payments. Splits je de rekening met vrienden? Dan staat het direct op ieders rekening. Geen gedoe meer met contant geld of "ik betaal je morgen wel terug."
Ook in de online entertainmentindustrie speelt snelheid een grote rol. Platformen die gebruikers snel toegang geven tot hun geld, winnen aan populariteit. Een voorbeeld is PepperMill Casino, een Vlaams platform waar instant betalingen inmiddels standaard zijn geworden.
Nederland loopt voorop
Nederland was een vroege adopter. Tikkie, een app die iedereen kent, draait volledig op instant payments. Stuur je een verzoek, dan staat het geld er binnen enkele minuten. In 2024 werden via Tikkie alleen al 157 miljoen betalingen gedaan, goed voor 7,4 miljard euro. Gemiddeld werd 38 procent van die betalingen binnen vijf minuten afgehandeld.
Ook iDEAL, de Nederlandse online betaalmethode, gebruikt steeds vaker de instant infrastructuur. Dat maakt het systeem sneller en betrouwbaarder. De verwachting is dat tegen 2027 vrijwel alle online betalingen in Nederland instant zijn.
Verificatie voorkomt fraude
Een groot probleem bij snelle betalingen is fraude. Maak je een typfout in een IBAN? Dan verdwijnt je geld naar een onbekende. Daarom is sinds oktober 2025 een nieuw systeem verplicht: Verification of Payee, oftewel VoP.
Dit systeem controleert automatisch of de naam die je invult overeenkomt met de rekeninghouder. Klopt het niet? Dan krijg je een waarschuwing. Je kunt alsnog doorgaan, maar je weet waar je aan begint. In Nederland hebben de meeste banken dit al geïmplementeerd met een duidelijk kleurensysteem: groen voor match, oranje voor gedeeltelijke match, rood voor geen match.
Het werkt nog niet perfect. Voor buitenlandse rekeningen kan het systeem vaak niet controleren, en ook gesloten rekeningen worden niet altijd herkend. Maar het is een flinke stap vooruit in fraudepreventie.
De keerzijde
Instant payments hebben ook nadelen. Eenmaal verzonden, kun je het niet meer terugdraaien. Bij een normale overboeking had je soms nog een paar uur om te bellen en de betaling te blokkeren. Bij instant is het geld weg voordat je door hebt dat je een fout maakte.
Ook phishing wordt gevaarlijker. Fraudeurs proberen mensen onder druk te zetten om snel geld over te maken. "Uw pakket wordt vernietigd als u niet binnen tien minuten betaalt." Dat soort berichten werkt beter als de betaling ook echt binnen tien seconden klaar is.
Daarom blijft alertheid belangrijk. Bankieren wordt sneller, maar niet veiliger als je niet oplet.
Wat komt er nog?
De volgende stap is Wero, een Europees betalingssysteem dat vanaf 2027 in meer landen beschikbaar komt. Het moet de Europese concurrent worden van Amerikaanse systemen zoals PayPal. Wero combineert instant payments met extra functies, zoals buy now, pay later.
Ook cryptomunten experimenteren met instant settlements. De Lightning Network, gebouwd op Bitcoin, claimt transacties binnen enkele seconden af te ronden. Of dit mainstream wordt, valt nog te bezien. Maar de trend is duidelijk: wachten op je geld wordt steeds zeldzamer.
