zaterdag 29 januari 2022

Alles over Dordrecht

Museum 1940-1945 wil herinneringen aan 1940 voor toekomst bewaren

Oudste soldaat Olivier Bij de Vaate op 106-jarige leeftijd overleden

24 december 2021 (door de redactie)

DORDRECHT - De oudste soldaat  - Olivier Bij de Vaate - die in mei 1940 op het eiland van Dordrecht tevergeefs vocht tegen de Duitse overmacht - is deze week in Benthuizen op 106-jarige leeftijd overleden.

Olivier was na Thijs van der Knaap uit Den Haag de oudste nog levende Nederlandse veteraan. Bij de Vaate woonde en werkte altijd in zijn geboorteplaats Benthuizen of omgeving. Hij werd tijdens de eerste wereldoorlog in juli 1915 geboren. Hij was gezien zijn hoge leeftijd inmiddels het oudste lid van de SGP en de  Gereformeerde Gemeente, zo meldt het Reformatorisch Dagblad (RD).

Fietsende
Het historische tijdschrift van Benthuizen bracht in 2014 nog zijn verslag uit als fietsende soldaat, die vanuit Brabant naar het Eiland van Dordrecht werd gestuurd om de opmars van de Duitsers over de Moerdijkbrug af te stoppen.
Hij zei in 2014: "Het is nu moeilijk voor te stellen dat je als soldaat op de fiets erop uit gestuurd wordt. Voor die tijd wel begrijpelijk, maar toch. Je hangt je geweer op je rug en daar ga je. Het was een officieel regiment wielrijders. In de zeer vroege morgen van 10 mei 1940 werden de soldaten opgeschrikt door heel laag vliegende vliegtuigen. De oorlog vanuit het oosten tegen het vrije Nederland was begonnen."

Bruggen
Via de bruggen over het Hollands Diep en de Oude Maas - over het eiland van Dordrecht heen - willen de Duitsers met tanks snel het hart van de vesting Holland bereiken.

Voor Olivier Bij de Vaate zijn de gevechtshandelingen voorbij als een stoet Duitse tanks over de Moerdijkbrug komt en via Dubbeldamse grond begint aan een opmars naar de binnenstad van Dordrecht.

Op de website Dordt Open stad - van vader Jan Andries  en zoon Jens van der Vorm - wordt hieraan veel aandacht besteed. Olivier Bij de Vaate vertelde er zelf over tegenover het RD:

Toen een lange rij Duitse gevechtswagens over de dijk naar hen toe kwam, was de overmacht te groot: de Nederlanders moesten zich overgeven. "Het is voor ons een ongelukkig en zeer vernederend moment. Van een aanvallende en succesvolle troep zijn we ineens krijgsgevangenen. Weer anderen spreken van een soort opluchting: niet meer constant in gevaar.”

Veteraan Olivier Bij de Vaate schreef in 2014 nog zijn tocht naar het Eiland van Dordrecht na eerdere omzwervingen door de Alblasserwaard. Iedereen ging voorzichtig. De fietsen waren heel gebleven op weg naar DordrechtWe gingen verder met de opdracht één voor één het pontje te nemen bij Papendrecht. Het pontje was bij aankomsnet vertrokken. De soldaten gaan op het terras zitten, lekker in de zon met een glaasje fris, “alsof het vakantie is!” Later varen zij zonder problemen over en komen in Dordrecht, waar ze zich weer verzamelen. Er wordt overnacht in een school.

Luchtaanval
De volgende morgen zijn ze nog maar net vertrokken of ze moeten alweer dekking zoeken voor een nieuwe luchtaanval. Dit valt niet mee zo tussen de huizen in Dordrecht, want uit sommige huizen wordt ook op hen geschoten, naar zij aannemen door NSB-ers. De tocht gaat naar het veer, want het is hun taak het Eiland van Dordt te zuiveren van vijandige elementen. Er is niemand meer, ook geen bewoners.
Via een dijk gaan ze zuidwest, waar zich o.a. drie betonnen bunkers bevinden die zij moeten doorzoeken. Alles veilig, daarna de opdracht een woning doorzoeken. Als zij daar naar toe gaan komen de verschrikkingen van de oorlog ineens dichtbij.

Graven
Bij het huis zijn vijf verse graven van soldaten, drie Duitse en twee Nederlandse. Als
nog een aantal soldaten wordt ontdekt, weet men niet of het Nederlandse of Duitse zijn. Een grondig onderzoek volgt.

Het blijken Nederlandse soldaten te zijn. Iedereen gaat in de boerderij overnachten. Na de volgende dag de omgeving verkend en ook gecontroleerd op vijandelijke eenheden te hebben, overnachten zij opnieuw in de boerderij. Die dag gaat het richting Dubbeldam. Steeds worden zij onder vuur genomen en het is moeilijk ergens te schuilen, de enige mogelijkheid is langs de dijk, liggen in een greppel. Ze komen bij een betonnen brug en zoeken daaronder beschutting, dit lukt helaas niet omdat het water te hoog staat. Zij proberen over de brug te komen. Een gevaarlijke onderneming want steeds komen er vliegtuigen over die hen onder vuur nemen.

Vrachtauto
Dan zien zij een militaire vrachtauto aankomen. Deze wordt beschoten en ontploft. Als zij nieuwsgierig gaan kijken zien zij tot hun schrik een rij gevechtswagens over de dijk aankomen. Juist als Olivier met de pionierschop een putje graaft om dekking te zoeken komt een pantserwagen aanrijden. Er wordt geroepen: “nicht schiessen, Hände hoch!” Ze moeten hun wapens laten vallen en met de handen op het hoofd worden zij naar de spoorlijn Dordrecht - Moerdijk gedreven. Men sluit hen op tussen de bruggenhoofden van de Moerdijkbrug. In dat kamp komen zij andere onderdelen van het leger tegen.

Eten
Na nog allerlei ontberingen van beschietingen en geen eten krijgen wordt op de 14e mei meegedeeld door de bewakers dat de oorlog over is. Nog niet voor Zeeland maar voor de rest van het land wel. Spoedig daarna gaan zij dan op mars naar Dordrecht onder commando van hun eigen groepscommandanten.

Na enige tijd arriveert Olivier in Gouda. Daar bezoeken zijn ouders hem. Zelf kan hij nog niet naar huis. Dat gebeurt pas op 27 mei. Hij komt dan aan in het rustige Benthuizen.

Deel dit bericht met je vrienden!