zondag 17 januari 2021

Alles over Dordrecht

De prachtige sculpturen en natuurfoto’s van John van den Heuvel

20 juli 2020 (door Ton Vermeulen)

DORDRECHT - Een Muskusos stier die op je af komt rennen om aan te vallen en kamperen in de sneeuw, om de stier en andere dieren op de foto te zetten. Het zijn zulke ervaringen die fotograferen boeiend en tot een belevenis maken voor John van den Heuvel. Elk weekend is de Dordtenaar te vinden in de natuur. Tegenwoordig ook zonder camera. Al dertig jaar maakt hij hier prachtige plaatjes. Daarnaast maakt hij ook al weer tien jaar sculpturen.

Kamperen in Noorwegen, Dovrefjell

“Als ik met mijn bootje de Biesbosch inga, om natuurfoto’s te maken, dan heb je een aantal factoren niet in de hand”, vertelt John over zijn natuurfotografie. “Zoals hoog of laag water, weersomstandigheden. Laat staan of er dier is dat wil poseren. Dit alles maakt het voor mij altijd weer tot een avontuur.”

Een goede foto komt niet aanwaaien, er is veel voorbereiding voor nodig volgens John. Zo is hij meerdere jaren bezig geweest voor de foto van de havik, bovenaan deze pagina. “Ik heb het havik vrouwtje met groothoek gefotografeerd, met in de achtergrond de Biesbosch. Bij het fotograferen van dieren vind ik de houding heel belangrijk. Deze foto zat al in mijn hoofd, maar dan nog maken.. Het licht op de Havik en de iets donkere achtergrond maken de foto af.”

Reeën tijdens sneeuwbui, een toevallige ontmoeting. Door een langere sluitertijd te gebruiken worden de sneeuwvlokken kleine streepjes waardoor het lijkt of het veel harder sneeuwt.

Verdiepen in je onderwerp
“Ik vind het een goede manier om je eerst te verdiepen in je onderwerp, zowel voor beeldhouwen als voor natuurfotografie”, zegt John. “Het is een project van een jaar om tot deze plaat te komen.” Hij doelt op de foto met een kerkuil. “Een aantal vragen die we hadden, voordat we aan het project kerkuil begonnen waren: Verstoren we niets? Waar gaat de kerkuil zitten? Kunnen de ogen van de kerkuil tegen het flitsen? Hoe kunnen we de kerkuil laten zitten waar wij willen? Hoe kom je aan grijze muizen en hoe hou je ze in een bak?

Eerst hebben we een paar keer zonder camera in een oude schuur gezeten, om te kijken wat de uilen doen. De vragen maken het voor mij tot een uitdaging. Hoe je een kerkuil op een oud roestig raam krijgt. Het vergt kennis en geduld en er komt een stukje techniek bij kijken.”

Project van een jaar om tot deze plaat te komen.

Beeldhouwen
Momenteel is de interesse van John verschoven naar het beeldhouwen. "Na 30 jaar natuurfotografie vond ik het een uitdaging om iets in 3D te gaan proberen. Na een aantal jaren zeefdrukken bij Tobe (culturele educatie) te hebben gedaan, leek mij de cursus ruimtelijke vorming bij Tobe ook interessant. In deze cursus kwamen meerdere materialen en technieken aan bod. Ook de visie van de leraar Ger Boonstra was heel interessant. Helemaal met natuurfotografie stoppen ga ik denk ik niet. Misschien begint het wel met een foto of een belevenis, waar later een beeld uit ontstaat.”

Een vorm in serpentijn.

Beeldhouwen en fotografie zijn voor John vergelijkbaar. “Het verbeelden vind ik zowel bij natuurfotografie als bij beeldhouwen heel belangrijk. Het is een grote uitdaging er meer van te maken dan alleen een registratie.”

Menselijke vormen
De beelden die John maakt hebben meestal iets met natuur en menselijke vormen te maken. “Het hakken, vijlen en polijsten van hout en steen totdat er een vorm ontstaat waar ik mee kan leven, is voor mij een stuk ontspanning. Je kunnen aanpassen is met beeldhouwen ook nodig. Een steen of stuk hout doet bijna nooit precies wat je wil. Dat is bij natuurfotografie niet anders. Het zijn factoren die je niet in de hand hebt en dat maakt het juist spannend.

De vormen en structuren die ontstaan uit hout of steen vind ik fascinerend. Ik ben nu bijna klaar met het portret van mijn zoon in eikenhout. Het is heel boeiend om te doen. Er komt veel techniek bij kijken en je verdiepen in een stukje anatomie van de mens is ook wel zinnig. Eerst boetseer je een portret, vandaar werk je naar een gipsen mal en uiteindelijk snijdt je het uit eikenhout. Om dit hele proces te leren heb ik les genomen bij Clim Schots."

Portret van zoon van John in eikenhout

“Met beeldhouwen ben ik begonnen met zomaar vormen te maken in hout en steen. Dit was meer om te ontdekken wat mogelijk is met welk materiaal. Er ontstaat eerst een idee.” John noemt als voorbeeld de muskusos. “Hoe maak je daar een beeld van? Ik heb eerst voorbeelden in klei gemaakt. Toen heb ik een mal gemaakt en de muskusossen in beton gegoten en ging op zoek naar welk materiaal ik het beste vind. Springstone, een soort Serpentijn, vond ik het beste materiaal voor het verbeelden van vacht. Deze steen soort heeft de mogelijkheid om te polijsten, zodat je veel contrast kan maken.

Heel anders is het gegaan met het beeld “vlinder”. Ik had geen idee wat het zou gaan worden, het was aanpassen aan het materiaal: een stuk kastanje hout wat ik in het bos heb gevonden. Het was aangetast door een schimmel en sommige stukken waren heel slecht. Door het slechte hout weg te hakken, ontstond er een vorm waar ik een vlinder in zag, de schimmelsporen maakte het juist mooi."

Een vlinder uit kastanje hout gesneden.

Emotionele waarde
"Een foto waar ik vroeger heel blij mee was vind ik nu soms ronduit slecht. Een foto heeft ook een emotionele waarde, je beleeft het avontuur nog een keer. Dus gooi je deze niet zo snel weg. Echt tevreden kan ik zijn als iemand bijvoorbeeld zegt:  “Het was wel stil daar zeker?” Of:  “Spannend, hoe is dat afgelopen?” Het belangrijkste is natuurlijk dat ik het zelf mooi vind, mijn idee uitwerken tot ik zelf tevreden bent.

Met beeldhouwen is dat ook zo. Bepalen wanneer een beeld klaar is, is wel eens moeilijk. Je kan te ver gaan waardoor de spanning uit het beeld gaat en terug is niet altijd mogelijk. Tevreden ben ik als iemand er iets in ziet: een muskusos, ijsvogel of als mijn zoon in het beeld wordt herkend. Ook voor beelden vind ik het belangrijkste dat ik het zelf mooi vind, het gaat om een idee uitwerken tot ik zelf tevreden bent.

Als ik tegenwoordig met mijn camera op pad ga, vind ik het leuk om bij landschappen iets abstracts toe te voegen. Door gebruik te maken van een dubbele belichting waarvan één opname bewogen is, ontstaan deze foto’s."

Muskusos

Vereniging hamer en sokkel
John is lid van Hamer en Sokkel. "We hebben nu 15 leden. Het is heel uiteenlopend waar de leden mee bezig zijn: brons, keramiek, hout en steen. De meeste leden komen van Tobe. Toen dit stopte hebben wij zelf Hamer en Sokkel opgericht en een ruimte gevonden aan de Noordendijk 173A. Het is een open atelier, waar ook workshops worden gegeven als houtsnijden, boetseren en tekenen. In het atelier zijn gereedschappen, keramiek oven, draaischijf en bokken aanwezig.

Er is nog ruimte voor paar leden. Je kan ook eerst een keer komen kijken of je het wat vindt. Meestal ben ik daar op dinsdag- en donderdag avond. Op de vrijdag middag heb ik les bij Clim Schots. Het buiten zijn mis ik wel eens. Misschien zoek ik nog eens een locatie waar ik buiten kan werken."

Voor meer informatie en fotografie of beelden van John, kijk op www.natuurfoto.nu

 

Foto John van den Heuvel
Deel dit bericht met je vrienden!