"Meer aandacht voor herdenken en vieren in Dordt geeft vrijheid in verscheidenheid vleugels"
DORDRECHT - Hoe kunnen we in vrijheid blijven herdenken zonder tegenstellingen te vergroten. Deze vraag staat in de rubriek PS van het kerkblad PKN Dordrecht op weg naar 5 mei 2025. Dan is Bevrijdingsdag weer een vrije dag, dus zijn er meer mogelijkheden om te herdenken en vieren...
In de PS wordt geciteerd uit de toespraak, die burgemeester Wouter Kolff hield in mei bij de herdenking van de gevallenen op de Essenhof.
Meer aandacht voor herdenken en vieren kan de inzet voor vrijheid in verscheidenheid vleugels geven. We zijn immers allemaal Dordtenaren, zo luidt de PS.
Het verhaal begint dit weekeinde nu herdenken en vieren centraal staat in Nederland en Dordrecht rond het slavernij verleden..
.In de tuin van het Dordrechts Museum is vrijdagmiddag (30 juni) een herdenkingsbijeenkomst
HERDENKEN EN VIEREN
(Tekst uit rubriek PS kerkblad PKN 30 juni 2023:)
De toekomst van het verleden verdient zeker in de historische stad Dordrecht aandacht. We zijn immers allemaal Dordtenaren. Herdenken en vieren horen bij elkaar. Immers 4 en 5 mei zijn niet los verkrijgbaar.
Herdenken en vieren is ook een weg om ontmoetingen en verbindingen mogelijk te maken en om niet in tegenstellingen te denken.
Dit weekeinde (1 juli) is het slavernijverleden extra actueel in Nederland en ook in Dordrecht. Het gaat ook om herdenken en vieren.
Deze geschiedenis is een belangrijk onderdeel van onze gedeelde geschiedenis als veelkleurig Dordrecht.
Suikerstad
Toch wordt daarover pas de laatste jaren meer bekend. Dordrecht was in de handel – die dreef op tot slaaf gemaakte mensen – de derde suikerstad van het land.
Er werd zo geld verdiend en het gouden avondmaal- en doopstel van de Grote kerk werd ermee betaald.
Daarom is het goed dat het (landelijke) herdenkingsjaar Slavernijverleden (1873 -2023) in de tuin van het Dordrechts museum voor het eerst een gezicht krijgt via het bevrijdingsfeest Keti Koti .
Krijgt deze historie een plek in het collectief geheugen van de oudste stad van Holland?
Verleden
Bij het terugkijken op het tijdperk van tot slaaf gemaakt mensen komt vaak - de vraag op tafel:
“,,Wat heeft het verleden van 150 jaar geleden nog met ons nog te maken”?”
Op een bijeenkomst van het Reformatie Instituut Dordrecht (RID) in de Grote Kerk kwam een antwoord op die vraag. Centraal was het doel om de feiten te leren kennen, want op incomplete feiten herdenken is moeilijk.
Verhalen doorgeven
Historicus en geschiedenisleraar Antonie Golverdingen bracht het op de volgende manier anno 2023 onder woorden:
“,,We zijn niet schuldig of verantwoordelijkheid voor de slavernij. We hebben de verantwoordelijkheid om het slavernij verleden bespreekbaar te maken.”
Zo is verhalen vertellen over slavernij het doorgeven van een geschiedenis van mede-Dordtenaren. Zo leg je tevens een basis voor herdenken en vieren.
Burgemeester Wouter Kolff sprak bij de herdenking van de gevallenen ook over de toekomst van het verleden. Dat deed hij op de eerste zondag van mei op de algemene begraafplaats de Essenhof:
Kolff zei:
“,,Het delen van de ervaringen – en niet het wegstoppen of laten verdwijnen van verhalen, – brengt ons een toekomst”.
En: ,,Door de geschiedenis te blijven herdenken, vieren we de vrijheid. Door te beseffen dat deze vrijheid niet vanzelfsprekend is. Ook niet in deze tijd waar de vrijheid nog dagelijks wordt bevochten. De jaren van oorlog en bezetting hebben ons duidelijk gemaakt wat het betekent als groepen mensen worden buitengesloten, vervolgd en vermoord. Dat uitsluiten en onderdrukken komt voort uit het benadrukken van verschillen. Het geeft verharding in onze samenleving en geeft een bepaalde vanzelfsprekendheid die niet hoort bij de zwaarbevochten vrijheid."
De algemene begraafplaats De Essenhof ontwikkelt zich ook steeds meer tot een plek van herdenken. Paden kregen al namen als rabbijn Barend Josua Katanpad’, ‘Leendert Keesmaatpad’ en ‘Lenie Dickepad’.
Onlangs werd het Moluks monument ‘onthuld. Tugu Maluku’ op diezelfde begraafplaats onthuld, Het is bedoeld als eerbetoon aan de eerste generatie Molukkers die in Dordrecht kwam wonen.
Werkwoord
Herdenken is dus een veelzijdig werkwoord. Een ieder kan zich er op een eigen manier tot verhouden. Het kostbare woord vrijheid krijgt er meer inhoud door.
In 2025 is bevrijdingsdag weer een vrije dag. In combinatie met zondag 4 mei is er meer mogelijk om te herdenken en te vieren. Hoe kunnen we in vrijheid communiceren zonder tegenstellingen te vergroten?
Burgemeester Wouter Kolff geeft in zijn speech tegen verharding al een richting aan op weg naar 4 en 5 mei 2025.
(Rubriek PS is geschreven door Hans Berrevoets)
