UP DATE Journalist Barend Mensen - die 70 jaar geleden watersnood 'ontdekte' - eeuw geleden geboren

08 januari 2023 • 17:24
UP DATE Journalist Barend Mensen - die 70 jaar geleden watersnood 'ontdekte' - eeuw geleden geboren

Het eerste ANP-bericht over de watersnood van Dordtenaar Barend Mensen was te horen in de eerste aflevering over de serie 'Als het water komt' op NPO2. Ook zijn krant, het Dordtsch Dagblad, kwam in beeld.

Dordrecht en het eerste bericht komt ook terug, wanneer Herman van der Zandt van 30 januari tot en met 6 februari het dagelijkse NOS Watersnoodjournaal op NPO 1 presenteert. De gebeurtenissen komen dan langs als was het toen....

DORDRECHT/DRECHTSTREEK - Het is zondag 8 januari 2023 honderd jaar geleden dat de Dordtse journalist die enige wereldhistorie schreef werd geboren.

Het is Barend Mensen (Dordrecht 8 januari 1923- Dordrecht 2 april 1986). Als correspondent van het ANP schreef Barend het eerste bericht over de watersnood ramp van februari 1953. Hij noemde de regio Drechtstreek als gebied waar grote water problemen waren.

Nederland was zich niet van bewust, wat er toen allemaal dreigde.

Dertig jaar

Mensen was toen in 1953 net dertig jaar oud. Hij bewaarde zijn bericht levenslang in zijn portefeuille De ramp zal in 2023 veel aandacht krijgen, want het is 70 jaar geleden. Op TV begint dat al op 6 januari met een aantal vrijdagavond programma's.  (zie elders op Dordrecht.net).

Ook kranten, zoals de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) en het AD kondigen aan veel aandacht te geven aan de ramp van 1953.

Barend Mensen werd direct na de oorlog correspondent voor het ANP. Volgens zijn zoon Jos Mensen was zijn vader er trots op.

Chef

Zijn baan was echter chef van de stadsredactie van het Dordtsch Dagblad. De titel was ook een periode Dordts Dagblad. Deze krant had in stad en ommelanden (Zwijndrecht, Papendrecht, Ambacht, Hoeksche Waard, Sliedrecht)  nog een oplage van meer dan tienduizend exemplaren. De krant behoorde tot de zogeheten protestants-christelijke kwartet-bladen.

Het grote nieuws of incidenten waren vooral van belang voor het ANP.

De jonge Barend aan begin van zijn journalistieke loopbaan (foto beeldbank/Stadsarchief)

Barend had heel veel moeite in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 om zijn bericht op het net te krijgen. De centrale redactie in Den Haag, zo vertelde hij later, wilde het nieuws eerst niet geloven.

Uiteindelijk ging het verhaal mee en in allerlei boeken en studies heeft het de status gekregen van eerste nieuwsbericht over de watersnood van 1953. Het werd dan ook vaak afgedrukt in de versie zoals het op het ANP-net was gekomen.

Juliana

Door het bericht van journalist Mensen  was Dordrecht enkele dagen het vertrekpunt voor de media uit binnen- en buitenland voor verslaggeving.

Belangrijke gasten, waaronder Koningin Juliana, kwamen eerst naar Dordrecht om meestal met een boot van Rijkswaterstaat naar het rampgebied te kunnen varen.. De Dordtse binnenstad stond deels onder water, maar de grootste ramp in de buurt gebeurde in de Hoeksche Waard en vooral in 's-Gravendeel,

De geboren Dordtenaar van het Dordtsch Dagblad,, de krant had 1924 als het geboorte jaar  - werd uiteindelijk Trouw-journalist. In februari 1975 werd het Dordtsch Dagblad geheel opgenomen in Trouw. Het kantoor aan het Scheffersplein sloot enkele maanden later en inmiddels geniet het meer bekendheid als stripwinkel Sjors. .Rond die tijd was de oplage gezakt naar vijfduizend exemplaren. De mensen van de kwartet-bladen hadden vanaf 1971 het Reformatorisch Dagblad (RD) als alternatief gekregen. ​​

Tot begin februari 1975 het kantoor van het Dordtsch Dagblad aan het Scheffersplein (foto beeldbank/Stadsarchief)

Barend was daarna og elf jaar landelijk verslaggever van Trouw met vooral zuid west Nederland in het vizier. Zijn vertrouwde tikmachine was mee naar huis verhuisd, want het was nog voor de tijd van de beeldschermen op de redacties.

Zijn zoon Jos weet wel, dat Dordrecht voor zijn vader het middelpunt bleef in zijn wereld, waarin hij 45 jaar journalistiek actief was. Dagblad Trouw noemde Barend Mensen  in een levensbeschrijving van de hand van Henny de Lange 3 april 1986 de nestor van de Dordtse journalistiek. Nieuwe journalisten bij het Dordtsch Dagblad werden erop gewezen, dat zij lid konden worden van de vereniging Oud-Dordrecht of de vereniging vrienden van de Grote kerk.

Henk van Liempd

De Hervormde Barend zou de eer van nestor van de journalistiek graag hebben gedeeld met de RK-collega Henk van Liempd van de marktleider: Dagblad De Dordtenaar. 

Buiten het jagen op nieuws, kwamen zij bij elkaar over de vloer en werd Henk oom Henk voor de de kinderen van Barend, Barend jr. en Jos.

Het was de tijd dat de kranten de belangrijkste nieuwsbrengers waren op het eiland van Dordrecht. De kopy werd nog op een gewone schrijfmachine uitgetikt en een koerier bracht de post naar de drukkerij via de trein.

Beerman, die ook een winkel aan het Vrieseplein 1 had, was toen als fotograaf paraat voor het Dordtsch Dagblad. Op zaterdag moest de post voor het weekeinde nog voor twaalf uur worden opgehaald in het oude Postkantoor aan het Bagijnhof.

Vijftig jaar

De Dordtenaar, Dordtsch Dagblad, Dordrechts Nieuwsblad en het Dordtse Vrije Volk waren tot pakweg vijftig jaar geleden de belangrijkste nieuwsbronnen.  De Dordrechtse Courant en de Nieuwe Dordtse Courant waren als titel al van de markt gehaald in de twintigste eeuw. Weekblad Merwesteyn begin in 1958 als huis aan huis blad.

Het echtpaar Elzerman had er vanuit de Emmastraat lange tijd voor nodig om in de media wereld erkenning te krijgen. Zoon Philip vond dat historische moment in de uitnodiging om de persconferentie van de burgemeester te mogen meemaken.

Het team van de krant: Foto gemaakt op het Scheffersplein (Tolbrugstraat) voor wat nu
Stripwinkel Sjors is. Afgebeeld zijn onder meer dhr. Hemelaar, Ton
Marseille, Barend Mensen (geheel rechts tweede rij) en de dames vooraan Rie Schaap en rechts onder Nel van den Berg (later journaliste bij De Dordtenaar).

Bijzondere periode

Voor mensen was ook zijn tijd als Trouw nieuwsverslaggever een bijzondere periode. Hij volgde voor de krant de Deltawerken op de voet, die het gevolg waren van de watersnood van 1953 die hij als eerste had beschreven. Hij begon zijn dag altijd wel bij de politie met een kopje koffie, waar traditioneel het dagrapport werd doorgenomen met de journalisten.

In zijn Dordtsch Dagblad tijd liet hij dat onderdeel van het dagritme liever aan de rest van de redactie over.

Hij informeerde altijd wel, hoe bekende journalisten van andere kranten hadden gereageerd. Nieuwsjager Jan Vos van Dagblad De Dordtenaar, die in 1987 op 53 jarige leeftijd overleed, was zijn grote favoriet.

Toen Trouw het overlijden van hun journalist meldde was de kop: ,,Barend Mensen had gezag in Dordrecht".

WIKIPEDIA:

De watersnood van 1953, meestal aangeduid als de Watersnoodramp of Februariramp en aanvankelijk ook wel als Sint-Ignatiusvloed of Beatrixvloed, voltrok zich in de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari 1953.[1][noot 1][noot 2] De ramp was het gevolg van een combinatie van zware storm uit noordwestelijke richting, met een ongunstig daarmee samenvallend tijdstip van vloed en springtij. Het water in de trechtervormige zuidelijke Noordzee steeg daardoor tot extreme hoogte. Te Vlissingen, Hoek van Holland, IJmuiden en Harlingen werd de hoogste waterstand in 100 jaar gemeten, respectievelijk 4m55, 3m85, 3m85 en 3m85 hoger dan Normaal Amsterdams Peil (NAP).[2] Het gevolg was dat veel dijken overspoeld werden en doorbraken. Hele eilanden en landstreken inclusief steden en dorpen raakten overstroomd; dit leidde tot veel slachtoffers en grote schade.

Het aantal doden bedroeg 1836 in Nederland, 307 in het Verenigd Koninkrijk, 224 op zee, waaronder 133 bij het vergaan van een Engelse veerboot en 28 in België. De ramp was aanleiding voor de ontwikkeling van een sterk verbeterde kustverdediging met zware stormvloedkeringen. Het meest ingrijpend zijn de Deltawerken in Nederland, terwijl in Engeland onder meer de Thames Barrier en een stormvloedkering in de rivier Hull zijn gebouwd.

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.