Alles over Dordrecht...
22nov 2011

Kerstmarkt Dordrecht wel en Statenvergadering van 1572 niet in Bosatlas voor de geschiedenis

ORDRECHT – De prachtige, nieuwe Bosatlas van de geschiedenis van Nederland laat Dordrecht zien door de ogen van buitenstaanders.  
De vermelding van de jaarlijkse kerstmarkt in een speciale groep is opvallend te noemen.  De kerstmarkt, die op 16, 17 en 18 december honderdduizenden bezoekers naar de stad trekt, is landelijk al eerder opgevallen.


Het meest markante is het ,,vergeten”  in de atlas van de geboorte van de Nederlandse onafhankelijkheid in 1572 in Dordrecht, terwijl een Bosatlas toch geldt als standaardwerk voor het Nederlandse onderwijs.   In 2001 begon kroonprins Willem-Alexander de kennismaking van zijn verloofde Maxima met Dordrecht nog met een lezing over dit historische verhaal.


De vrije Statenvergadering die op 19 juli 1572 begon in het Hof – toen een Augustijnenklooster – is voor Dordrecht een belangrijk gegeven voor het DNA van de stad.
Door de gezaghebbende Bosatlas wordt niet opgemerkt, dat twaalf Hollandse steden onder leiding van Dordrecht Willem van Oranje weer als stadhouder erkenden.


De steden besloten de opstand tegen de Spaanse overheersers met geld te ondersteunen waardoor legers op de been gehouden konden worden.


De internationaal gezaghebbende historicus, professor Jonathan I Israel  plaatst wel de gebeurtenis in duidelijk perspectief in zijn standaardwerk De republiek 1477-1806:  ,,Deze eerste vergadering van de Staten van Holland onder het veldteken van de Opstand tegen Filips II verdient bijzondere aandacht, want zij markeert in verschillende opzichten een radicale breuk met het verleden en oefende een niet onaanzienlijke invloed uit op het verloop van de Opstand en de vorming van de republiek.”.
De unie van Dordrecht, een onafhankelijkheidsverklaring in 1575 van de Staten van Holland en Zeeland, is wel in een tijdsbalk opgenomen in de Bosatlas.


De Dordtse historie krijgt bij de ontdekkingstocht door de Nederlandse geschiedenis in het ruim geïllustreerde zeshonderd pagina’s dikke boekwerk toch meermalen aandacht.
De internationale kerkelijke vergadering van 1618-1619, die als Dordtse Synode bekend staat, wordt genoemd. Toen werd besloten om de bijbel in het Nederlands te vertalen en dat heeft veel invloed gehad op de cultuur.

Een markante gegeven is dat de machtige stad Dordrecht in 1350 een sleutelrol speelde bij het ontstaan van de botsingen in de lage landen, die als Hoekse en Kabeljauwse twisten 150 jaar duurde. Daarvoor was de stad – na het verkrijgen van stadsrechten in 1220 - al uitgegroeid tot de belangrijkste Hollandse handelsstad aan de Merwede.

Volgens de Bosatlas had Dordrecht in het begin van de zeventiende eeuw twee kunstenaars/wetenschappers in huis: dichter Jacob Cats en natuurkundige/meteoroloog Isaac Beeckman.  Schilder Ferdinand Bol wordt genoemd onder Amsterdam.
Albert Cuyp, Samuel van Hoogstraten, Willem de Klerck, Ary Scheffer en Johannes Schotel worden als de belangrijke Dordtse schilders vermeld.. Ferdinand Bol staat onder Amsterdam genoteerd.

Opvallend is dat het land in de jaren na de vrede met de Spanjaarden (1648)  op het toppunt van internationaal aanzien staat. maar dat in de Bosatlas de “burgerpresident” en raadspensionaris uit Dordrecht, Johan de Witt, nauwelijks aandacht krijgt.
De langste spoorbrug van Europa vanaf het eiland van Dordrecht over het Hollands Diep (1872) valt de Bosatlas ook niet op.
Het bombardement op park Merwesteyn op 24 oktober 1944, door geallieerde vliegtuigen, wordt wel gememoreerd.  

Ook is zichtbaar op een kaart dat de gemeente nu wel het gehele eiland mag openbaar besturen, maar dat vijftig jaar geleden de gemeentes Dordrecht, Dubbeldam en Sliedrecht zeggenschap hadden op het eiland van Dordrecht.

Op de Nederlandse kaart met kunstenaars en wetenschappen, die gaat over de tweede helft van de vorige eeuw, krijgt Dordrecht maar één vermelding dankzij dichter/schrijver C.Buddingh’ (1918-1985).  
Dordrecht scoort in de moderne historie nog drie (!) vermeldingen in de Bosatlas in de groep musea, attracties en evenementen: Het Dordrechts Museum, de Grote Kerk en de kerstmarkt.

Evenementen zoals Dordt-in-stoom, Big Rivers, het Bachfestival, zijn volgens de door de Bosatlas gehanteerde normen niet door de selectie gekomen. Het historische Hof was al eerder niet opgevallen.

In de groep ouder erfgoed telt wel het “Huis Scharlaken” mee. Dat is in 1986/87 opgegraven door de ROB (Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek), onder leiding van archeoloog Sarfatij. De plattegronden met diverse vloeren van Huis Scharlaken 1 en de latere bouwfasen van Huis Scharlaken 2 (met de toren en beerkelder) werden hierbij onderzocht. 

  



Deel dit bericht met je vrienden!