donderdag 2 december 2021

Alles over Dordrecht

Nieuwjaarstoespraak burgemeester Bandell

6 januari 2010

DORDRECHT - "Dames en heren,

In de eerste plaats wens ik u een heel goed en voorspoedig 2010. Ik wens u en uw dierbaren veel geluk en gezondheid. Veel gezelligheid thuis en veel gezamenlijkheid op het werk. Ik wens u, leden van de raad, bovendien veel wijsheid en succes met uw werk voor de inwoners van ons stad.

In het afgelopen jaar is Hilton Weidema, de fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid ons ontvallen. Ondanks de wetenschap dat hij nog maar beperkte tijd had, is hij zo lang het kon doorgegaan met alles wat hem lief was: zijn gezin, familie en vrienden, zijn baan en zijn lidmaatschap van de raad. Hilton is niet te vervangen maar Cor van Verk nam met veel inzet het fractievoorzitterschap over en Robert Klaassen het raadslidmaatschap. Er was gelukkig niet alleen verdriet te delen. Er waren ook vreugdevolle momenten. Wouter van der Spoel is getrouwd. Viona Versluis is moeder van een zoon geworden en Arie van Zanten kreeg een kleinkind.

Voor de gemeentelijke organisatie werd een nieuwe secretaris benoemd in de persoon van Maarten Schurink en uw Raad benoemde een nieuwe griffier Merel van Hall. Zij geven beide de indruk dat zij hun functie al lange tijd uitoefenen. Iets minder persoonlijk, maar zeker ook goed nieuws was de ingebruikname van de vergadervleugel van het Stadskantoor afgelopen najaar. Hoezeer wij de gastvrijheid van het Service Centrum Drechtsteden op prijs hebben gesteld, het voelt goed om weer over onze eigen vergaderplek te beschikken.

Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor Uw inzet, leden van de raad. En voor Uw partners, op wie een extra beroep wordt gedaan om aan het thuisfront de zaken draaiende te houden. Het werk van volksvertegenwoordiger vergt veel tijd. Het dualisme heeft dáár geen verbetering in gebracht. Fractievergaderingen, Dordtse Kamers, hamer- en bespreekraden, een begrotingsvergadering en heel veel contacten met inwoners. De evaluatie van het Meerjaren Beleidsprogramma vergde veel tijd en dan had een aantal van u extra werk door deelname aan de vertrouwenscommissie. En er moesten partijprogramma’s worden geschreven en kandidaten worden geselecteerd. Want U weet het, de kiezer gaat op 3 maart weer spreken.

Een laatste jaar voor de verkiezingen is een zwaar jaar. Een jaar waarin het stadsbestuur nog een tandje bijzet om zoveel mogelijk alle beloften na te komen, zoals die vier jaar geleden zijn vastgelegd in het coalitieakkoord en vervolgens in het meerjarenbeleidsprogramma. Het is aan u en aan de kiezer te beoordelen of het college daarin geslaagd is.

 Wie de tijd neemt om op zijn gemak door Dordrecht te fietsen of te lopen zal in elk geval overal werk in uitvoering zien. In de historische binnenstad wordt volop gewerkt aan de verbouwing en uitbreiding van het museum. Deze zomer gaan de deuren open en kunnen wij zelf zien hoezeer het Dordrechts Museum is veranderd. Met behoud van historische waarden voldoen de oude gebouwen en de nieuwbouw weer helemaal aan de eisen van deze tijd. Er is en wordt hard gewerkt aan de opzet van permanente en tijdelijke exposities. Een nieuw grand café biedt bezoekers gelegenheid om in alle seizoenen te genieten van de oude bomen in de museumtuin.

Het Hofkwartier krijgt daarmee een belangrijke impuls en als ik eerlijk moet zijn: die impuls is ook wel eens een keer nodig. Er wordt al heel lang over de ontwikkeling van het Hofkwartier gesproken zonder dat er zichtbare resultaten waren, anders dan de  opknapbeurt van de Kloostertuin. Gelukkig lijken de zaken nu in een stroomversnelling te komen. Binnenkort spreekt uw raad over de Nieuwstraat 60/62. Achter de gezichtsbepalende gevel komt – met uw instemming – The Movies, een filmtheater met vier zalen. Ook de langlopende discussie rond DiEP leidt hopelijk binnenkort tot daadwerkelijke uitvoering. Daarmee zouden de belangrijkste randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het centrum voor cultuur, historie en religie gerealiseerd zijn.

Over de programmatische inhoud maak ik mij geen grote zorgen, want museum en DiEP hebben eerder bewezen dat zij de aansluiting bij een groot publiek weten te vinden voor wat betreft cultuur en historie. En 2009 heeft aangetoond dat er zeker ook belangstelling is voor religie. In het Calvijnjaar bezochten ruim 100.000 mensen de tentoonstelling in de Grote Kerk. Koningin Beatrix opende enkele dagen na de dramatisch verlopen Koninginnedag die tentoonstelling en premier Balkenende nam deel aan de officiële Calvijnherdenkingsbijeenkomst. Ook de exposities in het Hof en museum van Gijn konden zich in veel belangstelling verheugen.

Het Energiehuis gaat een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de cultuur in Dordrecht en omgeving. Kunstmin en  to Be, Popcentrale, Bibelot, Omsk en Hollands Diep bieden zullen samen een interessante mix aan activiteiten en voorstellingen aanbieden in het gebouw aan de Noordendijk. De verwachting is dat het gaat borrelen en bruisen in de oude elektriciteitsfabriek en dat onderlinge samenwerking veel energie en inspiratie zal opleveren.. Het definitief ontwerp wordt zeer binnenkort aan u voorgelegd.

Bij het Groothoofd wordt – tot grote blijdschap van veel  Dordtenaren – gewerkt aan een ingrijpende renovatie van Hotel Bellevue. Al zijn de werkzaamheden nog volop aan de gang afgelopen Kerst konden de eerste bezoekers al terecht in het restaurant. De werkzaamheden aan Huis Rodenburgh, of zoals velen zeggen het Huis Holster, zijn gestart. Werkzaamheden die moeten leiden tot een prachtige parel aan het lange snoer van monumenten in de stad. Het is de bedoeling dat er een toprestaurant in wordt gevestigd.Ik hoop dat de restauratie van Huis Henegouwen snel zal volgen opdat ook dit monument in volle glorie kan prijken in de Wijnstraat en de droom van een echt binnenstadshotel kan worden bewaarheid. Die opgave ligt er voor de volgende raadsperiode.

Het Achterom nadert zijn voltooiing: naar verwachting wordt de parkeergarage dit voorjaar in gebruik genomen. Er komen in het centrum 392 parkeerplaatsen bij. Niet lang daarna openen ook de winkels hun deuren en is een prachtig entree naar de Binnenstad een feit. Mijn inschatting is dat Intree daarmee ook een veel prominentere rol gaat spelen in de ontvangst van de bezoekers van de stad. Intree van de Stichting Dordrecht marketing lag sinds de opening wat verstopt achter bouwhekken en –keten. Als het Achterom klaar is, start het werk aan de openbare ruimte op de Bagijnhof en de Visstraat. Dan starten onder meer de bouw van een lange verwachte Mediamark en van de Muizentrap, een verspringend appartementengebouw op de hoek van het Achterom en de Spuiboulevard. Uw Raad zal hierover nog in deze periode voorstellen ontvangen ter besluitvorming.

Zo wordt voortdurend in en aan de rand van de binnenstad geïnvesteerd. Voor de goede orde: ik streef niet naar volledigheid. Het zou te veel van uw tijd vergen alle binnenstadsprojecten te noemen. En Dordrecht is meer dan binnenstad, al is dat natuurlijk wel het boegbeeld van de stad en in toenemende mate van de Drechtsteden in totaliteit.

Rond de kruising Laan der Verenigde Naties en de N3 ligt een groot gebied, waarin huiskranen en bouwstellingen bijna niet meer te tellen zijn. Ik heb het onder meer over het Leerpark. De vier scholen voor voortgezet onderwijs, Wartburg, Insula, Da Vinci en het Stedelijk Dalton Lyceum zijn gebouwd. Het resultaat is prachtig. Het Insula College kreeg zelfs de “omgevingsprijs”. Daarmee gaf de jury aan dat dit gebouw behoort tot de mooiste schoolgebouwen van Nederland. Maar met de scholen is het Leerpark niet klaar. Er moeten nog ruim 400 woningen worden gebouwd, een sportcomplex en er moeten bedrijven en kantoren worden gerealiseerd, zoals de duurzaamheidsfabriek met alle ruimte om mensen te scholen en bij te scholen in techniek. Er is een begin gemaakt met de realisatie van de tweede brandweerkazerne, waarmee niet alleen goede aanrijtijden voor heel Dordrecht kunnen worden gegarandeerd, maar ook alle ruimte wordt geboden voor instructie en leerwerkplekken. In totaal wordt er € 175 miljoen geïnvesteerd in het Leerpark.

Net aan de andere kant van de N3 verrijst de Sportboulevard, het grootste clubgebouw van Europa, zoals wethouder Jan Lagendijk dat noemt. Wie omhoog kijkt naar het enorme elipsvormige dak, waant zich op een vliegveld. Toch is de indeling van dit enorme complex simpel: vanuit de centrale hal liggen rechts de ijsbanen, links de sporthallen en recht vooruit de zwembaden met onder meer en 50 meter wedstrijdbad met 8 banen. En daaronder de technische ruimtes en een parkeergarage. Bij elkaar beslaat de Sportboulevard een oppervlak van 40.O00 m². Er wordt € 52 miljoen geïnvesteerd in het stimuleren van zowel breedtesport als topsport.

Gebouwen die deel uitmaken van het Gezondheidspark, zorghotel, kantoor van de GGD, huisartsenpost en een gebouw voor MBO-opleidingen in de zorg  rezen in 2009 als paddenstoelen uit de grond. Er wordt nog volop gebouwd aan een parkeergarage en als het werk aan de Sportboulevard is voltooid ,kan worden begonnen met de middenzone, waarin ruimte is voor winkels en commerciële aanbieders van zorg en gezondheidsdiensten. De ziekenhuiszone  beslaat bij elkaar 35.000 m². In 2015 moet het gehele complex voltooid zijn.

 Er gebeurt veel tegelijk in Dordrecht. Het zal niemand ontgaan zijn dat de stationsomgeving wordt aangepakt. Wie nu door het gebied komt met de bus of op de fiets – met de auto gaat even niet -  ziet vooral afzettingen. Maar het eerste resultaat is al in gebruik genomen: de grote stalling voor 2.500 fietsen. In het najaar 2010 moet de stationsomgeving aantrekkelijk, eigentijds en veilig zijn. Ik hoop dat dan ook in die stationsomgeving minstens een begin zal zijn gemaakt met het in oude glorie herstellen van gebouw de Holland .Die leegstand heeft nu wel lang genoeg geduurd, zo veroorloof ik mij te zeggen. In Dordrecht-West wordt onverminderd ingezet op renovatie en nieuwbouw. Wij hebben Oud-Krispijn zien vernieuwen en de werkzaamheden in Wielwijk zijn in volle gang. In het buitengebied – het Eiland van Dordrecht is voor driekwart onbebouwd en zal dat of de Zuidpolder nu wel of niet wordt bebouwd ook blijven- wordt de Nieuwe Dordtse Biesbosch ontwikkeld. Een mijlpaal in het afgelopen jaar was de ingebruikname van Speelbos de Elzen. Samen met Brabant wordt gewerkt aan de ontwikkeling van het grootste nationale park van Nederland: De Biesbosch. Oude provinciegrenzen zijn niet langer barrières in die ontwikkeling. Met West-Brabant en Brabant-Stad zijn strategische allianties gesloten, onder meer om samen te werken aan de Biesbosch, de oplossing van het vraagstuk van de externe veiligheid op het spoor en de aanleg van de A4 Zuid.

Er wordt veel geïnvesteerd in Dordrecht en gelukkig niet alleen in grote projecten, gebouwen en openbare ruimte, maar vooral ook in mensen. Hoewel: met alle projecten investeren we ook in mensen. Een school bijvoorbeeld zet je niet neer vanwege het mooie gebouw, maar vooral om excellent onderwijs te bieden. Afgelopen jaar is op uw verzoek gestart met gratis openbaar vervoer voor ouderen. Daar wordt goed gebruik van gemaakt. Een onderzoek naar hoe de WMO ervaren wordt, laat zien dat inwoners voornamelijk een positief beeld hebben van de voorzieningen en de zorg.

Het afgelopen jaar is op allerlei manier getracht inwoners meer te betrekken bij beleid en uitvoering. Bijvoorbeeld met de reeks Dordtse Dialogen over thema’s als economie, duurzaamheid en vergrijzing. En in de wijk werden in het kader van Burgers aan Zet de beste ideeën voor de buurt verzameld. Voor de uitvoering van goede ideeën is geld beschikbaar. In Stadspolders ging een experiment van start, waarbij de inwoners in hoge mate bepalen hoe budgetten worden besteed. Een andere vorm van inwoners betrekken is het Programma cultuurparticipatie waarvoor gemeente en rijk geld beschikbaar hebben gesteld voor projecten die hebben te maken met diversiteit, vernieuwing en participatie. 

Het is goed dat onze inwoners ook op andere manieren worden betrokken bij beleid. De formele mogelijkheden voor lokale democratie zijn beperkt en kunnen best wat uitbreiding gebruiken. Het Huis van Thorbecke is een 19e eeuws huis. Een monumentwaardig huis, maar misschien moeten wij een 21 eeuwse constructie voor democratie bedenken. Genoemde experimenten dragen zeker bij aan het vergroten van het speelveld voor de Dordtenaar. Het afgelopen jaar was “de Dordtenaar” onderwerp van nadere studie. Een kwart van alle Dordtenaren is mantelzorger en ruim driekwart mist een bioscoop. Tweederde van de Dordtenaren is tevreden over de sportvoorzieningen. Achtenvijftig procent van alle inwoners vanaf 4 jaar doet aan sport. Dat is goed, maar niet goed genoeg. Er wordt stevig ingezet om dat aantal naar zeventig procent te verhogen. Gelukkig zijn Dordtenaren wel trotser op hun stad dan en aantal jaren terug. Met dank aan het Onderzoek Centrum Drechtsteden.

Er wordt extra ingezet op jongeren via het succesvolle traject Route 23. Door de economische crisis neemt de jeugdwerkloosheid toe. Om die ontwikkeling tegen te gaan is onlangs een convenant met het rijk gesloten om werkloosheid onder jongeren terug te dringen. Daardoor is voor de aanpak van jeugdwerkloosheid een extra impuls van € 1,7 miljoen beschikbaar. Voorwaarde voor het beperken en terugdringen van werkloosheid is dat gemeente en regio economisch gezond zijn en gezond blijven, Jaren van overleg met andere overheden hebben in 2009 tot resultaat geleid. De aanpassing van de geluidscontour, maakt het mogelijk nieuwe activiteiten in het Zeehavengebied in gang te zetten. Voor de ontwikkeling van de Dordtse Westelijke Oever is € 35 miljoen beschikbaar, dankzij een overeenkomst met rijk, provincie en Havenbedrijf Rotterdam. En er zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van bereikbaarheid. Het verbeteren van de aansluitingen van de N3 op de A16 en A15 is nog een kwestie van tijd en capaciteit en het voorbereidende werk voor de verbreding van een deel van de Mijlweg is in volle gang. Een investering in bereikbaarheid van € 72 miljoen.

Ook in economie gaat het om mensen. Soms om heel veel mensen, zoals bij laatste Kerstmarkt met naar schatting 400.000 bezoekers, waarvan vele van buiten Dordrecht. Dat het ook in economie vooral om mensen en verbindingen tussen mensen gaat, beseft het Ondernemersloket van de gemeente. Medewerkers van het Loket namen deel aan 137 beurzen en netwerkbijeenkomsten. En de gemeente organiseert zelf ook kennismakings- en netwerkbijeenkomsten. Zo wordt “Gast in eigen stad” speciaal voor nieuw gevestigde bedrijven, zoals Makro, Montihek, Vorex en Kewill georganiseerd. Er wordt niet alleen aandacht besteed aan nieuwe bedrijven. Er is ook waardering getoond voor zittende bedrijven, onder meer door speciale bijeenkomsten in het stadhuis voor ruim 140 bedrijven die in het afgelopen jaar een jubileum vierden.

Op Amstelwijck werden afgelopen jaar grote bedrijfsgebouwen neergezet en het ziet er naar uit dat het van der Valk hotel er echt, werkelijk waar gaat komen in 2010. Op Dordtse Kil III werd ongeveer 24 ha grond uitgegeven voor nieuwe bedrijfsvestigingen. Naast al die inzet op de bedrijfsterreinen blijft er aandacht voor de ontwikkeling van de wijkeconomie, de Dordtse Diamanten en de creatieve ondernemers. Een eerste Dordtse Bedrijvenpeiling toont aan dat de gemeente een voldoende krijgt van ondernemers voor ondernemers- en vestigingsklimaat en voor gemeentelijke dienstverlening.

Dat ik dit jaar zoveel aandacht besteed aan economie heeft alles te maken met de wereldwijde economische crisis. Al heb ik veel positiefs gemeld over de ontwikkelingen in Dordrecht en al zijn er dit jaar weer records gebroken waar het gaat om Kerstboodschappen: de economische crisis is een realiteit. Een harde realiteit waar een deel van onze inwoners mee te maken heeft gekregen doordat zij hun baan kwijtraakten of geen werk konden vinden. Verwacht wordt dat de gevolgen van de crisis voor de gemeentebegroting 2011 en daaropvolgende jaren zeer merkbaar zullen zijn, al was het alleen maar omdat de uitkeringen uit het gemeentefonds teruglopen en er minder bouwleges binnenkomen. Daarom is in het afgelopen jaar hard en organisatiebreed gewerkt aan een brede doorlichting. Deze doorlichting moet inzicht geven in hoe het beschikbare geld met een maximum aan effect kan worden aangewend. De resultaten van de doorlichting zullen zeker aanleiding zijn voor fundamentele discussies in uw en in de nieuwe raad.

Gelukkig is economische achteruitgang geen synoniem voor stilstand. Ik schetste u al veel beweging in de stad. Die beweging is er zeker ook op het gebied van woningbouw. Niet alle projecten kunnen meteen worden gerealiseerd, maar plan Tij werd opgeleverd, evenals de Buitenhof, de Rozentuin en de Stevenshof. De Lanen van Oranje zijn in aanbouw en de woningen aan de Smitshoek zijn klaar. Er is of wordt gestart met de bouw van woningen aan de Wilgenwende, de Zuidhof, de Damstraat. En ook hier geldt dat ik niet naar volledigheid streef. In Toch blijft er naar mijn mening ook in de toekomst veel vraag naar woningen. Nieuwbouw is belangrijk. Niet alleen voor het oplossen van – kwalitatieve- woningnood, maar ook voor de doorstroming. Het bestemmingsplan Belthurepark is onherroepelijk geworden. Of de voornemens tot bebouwing van de Zuidpolder ook zullen leiden tot een onherroepelijk bestemmingsplan ligt nog in de schoot der goden verborgen.

De economische crisis doet veel mensen nadenken over waar we mee bezig zijn. Duurzaamheid is een begrip dat in beleidsstukken niet meer weg te denken is. En terecht. Ongebreideld consumentisme leidt niet tot groot geluk, maar wel tot verspilling van grondstoffen en energie. Het is een goede zaak dat mensen beseffen dat people, planet en profit samenhangen en dat het bruto nationaal product in toekomst wellicht minder belangrijk is dan bruto nationaal geluk. Al geloof ik niet dat overheden verantwoordelijk zijn voor persoonlijk geluk. Mensen zijn uiteindelijk verantwoordelijk voor hun eigen keuzes. De overheid kan geen garantie op geluk geven, al kan zij wel voorwaarden scheppen op het gebied van scholing, werk, inkomen, wonen, gezondheid en veiligheid.

 En over veiligheid gesproken. De eerste helft van 2009 was er veel aandacht voor de veiligheidssituatie bij Drechtwerk. Die aandacht heeft er toe geleid dat tijdelijke veiligheidsmaatregelen zijn genomen en dat nu aan een duurzame oplossing wordt gewerkt door nieuw te bouwen voor de sociale werkvoorziening. In september werd een eerste paal geslagen.

 De afgelopen jaren zijn de criminaliteitscijfers in onze stad met 40% gedaald en dat percentage hebben we goed vast weten te houden.

Ik besef echter terdege dat cijfers niets zeggen als U of mensen in Uw omgeving met misdaad of geweld te maken hebben gehad. Het Openbaar Ministerie en ik zijn van mening dat in 2010 het opsporen van ongeoorloofd bezit van vuurwapens nadrukkelijk extra aandacht moet krijgen. Al dan niet anonieme meldingen van burgers kunnen hierbij zeer goed van pas komen.

 In 2009 is de Veiligheidsregio officieel van start gegaan. Het lijkt al weer veel langer geleden, maar pas aan het begin van het afgelopen jaar werd na een lange en landelijk spraakmakende procedure de nieuwe korpschef van de regiopolitie door H.M. de Koningin benoemd. Een punt van zorg is de herindeling van de gerechtelijke kaart, waardoor de zelfstandige rechtbank uit Dordrecht zou verdwijnen. De rechtbank is immers een belangrijke schakel in de keten van veiligheidspartners. Zolang er nog geen wetsvoorstel in deze is aangenomen, moeten wij ons alleen al daarom blijven verzetten tegen dit voornemen van de minister.

 Veel van de vandaag door mij genoemde zaken kennen inmiddels een regionale aanpak in Zuid-Holland Zuid en binnen de Drechtsteden.

Onze inwoners merken daar weinig van. En zo hoort het ook, zolang zij er maar van overtuigd zijn dat samenwerking tussen gemeenten veel voordeel oplevert. Volgens mijn berekeningen hebben de Drechtsteden door hun gezamenlijke aanpak de afgelopen vier jaar alleen al 200 miljoen euro aan subsidies van provincie, rijk en Europa binnengehaald. En dan heb ik het nog niet over efficiency en kwaliteitsvoordelen, die werken op een grotere schaal met zich meebrengt. De intergemeentelijke samenwerking kost tijd en de politiek moet de organisatie die tijd ook gunnen: het onmogelijke doet ze meteen, zeg ik wel eens, wonderen duren echter wat langer.

Met mijn tiende en laatste nieuwjaarstoespraak heb ik veel van uw geduld gevergd. Ik wilde nog één keer laten horen dat Dordrecht een boeiende en bloeiende stad is, waar veel en ingewikkelde problemen op het bordje van het gemeentebestuur liggen. Ik heb nog geprobeerd mij een beetje te beperken. U heeft me niet horen praten over opnieuw een eerste prijs voor de website, over de certificering van het Havenbedrijf, over het opknappen van Huis de Merwede en niet over Stadswerven of over de aanplakzuilen voor niet-commerciële posters. Ik heb niets gezegd over de nieuwe stadsdichter of over de € 3,6 miljoen die inmiddels is terug gestort uit IJsland. Zaken die soms heel veel tijd in beslag namen (en waarover 368 persberichten zijn verzonden) maar die uiteindelijk tot een resultaat leiden waar inwoners en bestuur trots op kunnen terugkijken.

Op 16 januari wordt de historische kalender in gebruik genomen. Een digitale en interactieve kalender die voor het beheer wordt ondergebracht bij DiEP. Het concept voor de historische kalender is een particulier initiatief, warvoor alle lof. Het verleden is immers de schatkist voor de toekomst. Tegelijkertijd zeg ik bij iedere herdenking dat wie te veel hangt aan het verleden niet met beide benen op de grond staat. Iedere herdenking moet een verbinding hebben naar het heden en de toekomst.

 Ik kan de toekomst niet voorspellen, zelfs niet op korte termijn. Maar Dordtenaren zijn verstandige mensen. “Doe maar gewoon dat is gek genoeg” is nog het adagium op dit Eiland. Er zullen dit jaar zeker veranderingen komen in de samenstelling van raad en college. Al is het maar omdat mensen zich niet langer beschikbaar stellen als raadslid of als wethouder. Of als burgemeester. Maar daar niet ik nu niets over. Mijn vertrek komt later deze maand nog wel eens aan de orde. 

 Ik dank u voor uw aandacht."

Deel dit bericht met je vrienden!