Stabat Mater in de Trinitatiskapel
DORDRECHT - Afgelopen woensdag parkeerden we onze fiets zoals zo vaak tegen de Trinitatiskapel. Ruim op tijd, hoewel de rij buiten al bijna reikte tot aan De Bengel. Dordrecht houdt van de Trinitatiskapel, én van mooie muziek. Dit keer kwamen we om te luisteren naar Het Stabat Mater, van Giovanni Battista Pergolesi (1710 – 1736). Ik schreef er in een vooruitblik op 7 maart jongstleden al over. We zullen het natuurlijk nooit weten, maar wie weet heeft dat een potentiële belangstellende het laatste duwtje gegeven om het in zijn of haar agenda te noteren.
De woensdag voor Pasen noemen we ook wel Stille Woensdag. Een dag van stilte en reflectie, een dag ook waar het verraad van Judas wordt herdacht.
Woensdagavond was het weliswaar niet stil in de Vriesestraat. En de muziek die vanuit de kapel klonk droeg zeker bij aan de oproep om te reflecteren.
De Middeleeuwse monnik (Johannes Fidenza, 1221 - 1274) die de Stabat Mater heeft geschreven zal niet gedacht hebben dat zijn werk in de loop der eeuwen honderden componisten inspireerde om het op muziek te zetten en honderden dichters inspireerde om er een hertaling van te maken. Misschien is de versie van Pergolesi wel de meest beroemde van die 300 muzikale bewerkingen.
Bezetting
Dirigent Caecilia Boschman had voor woensdag een select gezelschap gekozen: 4 sopranen, 4 alten begeleid door het Nieuw Terremoto Kwartet.
Dit strijkkwartet bestaat uit 4 gelouterde en talentvolle liefhebbers, die vaak op ad hoc basis deelnemen aan muziekprojecten.
Caecilia Boschman staat al decennialang voor vele koorgezelschappen en als ze niet als dirigent voor een koor staat begeleidt ze op de vleugel. Uit het grote reservoir aan Dordtse koorleden heeft ze 4 alten en 4 sopranen gevraagd om de koorzangen voor hun rekening te nemen. Dit alles leidde onder de professionele en gepassioneerde begeleiding van onze Dordtse muziekparel tot een prachtige uitvoering, die door de kapelbezoekers naar waarde werd geschat.
Hertaling
In de beschikbare tekst van woensdag stond een hertaling van Willem Wilmink, naast de Latijnse tekst die werd gezongen. Heel leesbaar zoals we van Wilmink mogen verwachten. Bijzonder is wel dat De Stabat Mater hertaling, opgenomen zijn Verzameld Werk licht afwijkt van wat in het programma stond. Die versie is overigens al eens gebruikt om gezongen te worden. Op Spotify ontdekte ik een complete Nederlandstalige versie uit 2010. Zeer de moeite waard om terug te luisteren.
Stabat Mater
Smart had moeders hart bevangen,
tranen stroomden langs haar wangen,
waar haar zoon gekruisigd hing.
Zo afschuwelijk was haar lijden
of een zwaard haar kwam doorsnijden
dat dwars door haar lichaam ging.
Hoe verdrietig en verloren
Was de eens toch uitverkoren
moeder die hem het leven gaf.
Ze moest treuren, ze moest klagen,
ze moest beven bij ‘t verdragen,
bij ’t beleven van zijn straf.
Wie voelt er geen tranen komen
naar die moeder meegenomen
en naar zo’n terechtstelling?
Wie zou er niet hevig rouwen
die de moeder moest aanschouwen
waar hij ten onder ging?
Zij zag wat hij heeft geleden
voor het kwaad dat mensen deden,
zag de zwepen, zag het slaan.
Hoorde ’t kind, door haar gedragen,
stervende om bijstand vragen,
zag hou hij is doodgegaan.
Bron van alle mededogen,
laat mij toch uw tranen drogen,
ik ben mét u in ’t verdriet.
(Eerste deel van Wilminks hertaling)
Gehoord in de Trinitatiskapel, op 1 april 2026:
Stabat Mater, van Giovanni Battista Pergolesi (1710 – 1736)
door projectkoor: Stabat Vocalis
Dirigent: Caecilia Boschman
Begeleiding: Nieuw Terremoto Kwartet
Viool: Frank van der Drift en Richard van Calcar
Altviool: Leonoor Oonk,
Cello: Friso van der Veen
Sopranen: Leni Cornelissen, Annemieke Storm, Ellie Tolenaars, Nicole Wesselius
Alten: Ineke den Hollander, Erica Nagtegaal, Christien Oomen, Annelies van Tol
-S.jpg)
