Binnenkort in Dordt: Stabat Mater van Giovanni Battista Pergolesi
DORDRECHT - Met de rubriek Binnenkort in Dordt vestig ik de aandacht op komende bijzondere culturele activiteiten in Dordrecht. Deze aflevering staat volledig in het teken van de uitvoering van de Stabat Mater van Pergolesi in de Trinitatiskapel.
Voor een volledig overzicht van het culturele aanbod in Dordrecht verwijs ik graag naar de onvolprezen agenda van Jan Janssen, die elke zaterdag op mijn digitale deurmat ploft…
Stabat Vocalis
Op woensdag 1 april aanstaande vindt er zoals zo vaak weer iets bijzonder plaats in de Trinitatiskapel. Een paar dagen voor Pasen voert het vrouwen - projectkoor Stabat Vocalis de Stabat Mater van Giovanni Battista Pergolesi (1710 – 1736) uit, begeleid door het Nieuw Terremoto Kwartet. Dit alles onder leiding van onze Dordtse dirigent Caecilia Boschman.
Stabat Mater
De ‘Stabat Mater Dolorosa’ is een Middeleeuws gedicht waarin Maria, Moeder Gods, treurt om haar gekruisigde zoon. Het wordt toegeschreven aan Johannes Fidenza (1221 – 1274) later kardinaal – aardsbisschop Bonaventura. Eerder werd als schrijver Jacopone van Todi genoemd, ook een Franciscaanse monnik, die overleed in 1306.
In de vijftiende eeuw kreeg het Stabat Mater de rol van hymne in de Katholieke liturgie. Het werd gezongen op 15 september, de feestdag ‘van de zeven smarten van Maria’. Later werd het weer uit de liturgie verwijderd omdat het de profaan zou zijn.
Op gezag van Paus Benedictus XIII werd het in 1727 weer tot de officiële misgezangen toegelaten. Het klonk nu vooral op Goede Vrijdag, tijdens de lijdensweek voor Pasen.
In 1723 componeerde een andere Barok-componist, Alessandro Scarlatti, in opdracht van het Napolitaanse broederschap Cavalieri della Virgine dei Dolori zijn Stabat Mater, een prachtig intiem werk. Twintig jaar later kreeg Giovanni Battista Pergolesi de opdracht om Scarlatti’s Stabat Mater te vervangen.
Toen pergolesi de opdracht kreeg om het Stabat Mater te componeren wist hij dat hij niet lang meer te leven had. Hij zocht onderdak in een klooster en in de twee maanden voor zijn dood componeerde hij dit ‘treurlied van Maria’ en het ‘Salve Regina’. Hij stierf in 1736, vermoedelijk aan Tuberculose, nog maar 26 jaar jong.
Stabat Mater is zijn beroemdste werk dat na zijn dood overal in Europa volkomen terecht werd bewonderd en nu nog veel wordt uitgevoerd. De Franse filosoof Jean – Jacques Rousseau noemde het openingsdeel “het meest volmaakte en ontroerende duet dat ooit uit de pen van een componist is gevloeid.”
Stabat Vocalis
Het vrouwenkoor Stabat Vocalis is speciaal voor deze gelegenheid samengesteld. De opbrengst van het concert komt ten goede aan het behoud van de Trinitatiskapel. Alleen daarom al: komt allen en geef gul…
Binnenkort in Dordt:
