Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940 op 13 mei 2026
DORDRECHT - In de maand april wordt veel aandacht gegeven aan het feit dat het zo’n 81 jaar geleden is dat wij in Nederland onze vrijheid terug ‘kregen’. Minder aandacht lijkt er voor het feit dat het 86 jaar geleden is dat we die vrijheid verloren. In de tussenliggende jaren is er door velen met bloed, zweet en tranen gevochten om die start van 81 jaren vrijheid mogelijk te maken.
Het behouden en heroveren van die vrijheid heeft vele levens gekost en velen gebrandmerkt voor het leven. De prijs van het herwinnen van onze vrijheid was torenhoog.
De ongelijke strijd in mei 1940 tijdens de invasie van de Duitse krijgsmacht kent vele facetten. Sommige strijdtonelen uit die meidagen op Nederlands grondgebied zijn historisch uitgebreid beschreven en daardoor bekend. Minder bekend zijn de missies die de toenmalige Luchtvaartafdeling (LVA), de voorloper van de huidige Koninklijke Luchtmacht, in die bewuste meidagen uitvoerde.
Daarom wil ik namens de Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940 uw aandacht vragen voor een van de laatste missies van LVA, met het laatst nog overgebleven materieel. Zoals de naamgeving van onze stichting aangeeft, betreft dit de opdracht om de Moerdijkbrug, ten zuiden van Dordrecht, te bombarderen. Dit bombardement zou de oprukkende Duitse strijdkrachten in hun opmars hebben moeten vertragen.
De aanval mislukte echter jammerlijk en op de terugweg werd de formatie grotendeels door de Duitse Luftwaffe uit de lucht geschoten. Hierbij sneuvelden zeven bemanningsleden. Een uitgebreider verslag hiervan vindt u in de bijlage.
De herdenkingsceremonie wordt ook dit jaar gehouden bij het monument op woensdagochtend 13 mei 2026 om 11.00 uur.
Met vriendelijke groet
Daan Kaasjager
Voorzitter
Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940
Bijlage:
Op 13 mei 1940 kreeg de bemanning van de laatst overgebleven, vliegwaardige Fokker T.V-bommenwerper van de toenmalige Luchtvaartafdeling de opdracht om de Moerdijkbrug te bombarderen. Deze actie moest de oprukkende Duitse troepen verhinderen om door te stoten naar het hart van Holland. De moedige bemanning werd gevormd door commandant en waarnemer Ben Swagerman, vliegers Willem Anceaux en Olaf Douwes Dekker, telegrafist Gerrit van Riemsdijk en luchtschutter Joachem Wijnstra.
Zij startten hun missie vanaf Schiphol, geëscorteerd door twee Fokker G-1-jachtvliegtuigen met de bemanningsleden Paul Schoute, Han Lindner, Bodo Sandberg en Joop van den Breemer. De eerste aanval op de brug mislukte. Tijdens de tweede poging raakte een vliegtuigbom een pijler, maar ketste af en explodeerde daardoor in het water.
Op de terugweg werd de formatie aangevallen door een overmacht aan Duitse Messerschmitts. De T.V werd geraakt en stortte brandend neer in de uiterwaarden van de rivier de Noord, nu de Crezéepolder, bij Ridderkerk. Ook de G-1-jager van Paul Schoute en Han Lindner werd neergeschoten en crashte bij Nieuw-Lekkerland, waarbij beide vliegers omkwamen. Enkel de G-1 van Bodo Sandberg en Joop van den Breemer wist aan de Duitsers te ontsnappen en keerde terug naar Schiphol.
Deze mannen gaven hun leven in een ultieme poging ons land te beschermen. Na de oorlog werden Swagerman, Anceaux en Wijnstra postuum onderscheiden. Swagerman ontving de Militaire Willemsorde als eerbetoon aan zijn heldhaftig optreden: hij nam vrijwillig het commando over van zijn gehuwde collega. Als blijvende herinnering draagt één van de Lockheed Hercules transporttoestellen van de Koninklijke Luchtmacht zijn naam. Anceaux en Wijnstra werden onderscheiden met het Vliegerkruis.
Met steun van de gemeente Dordrecht en de Koninklijke Luchtmacht is ter nagedachtenis aan deze gebeurtenissen een monument opgericht nabij de Moerdijkbruggen. Onze stichting houdt hier al jaren een herdenking met medewerking van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Dordrecht, de Koninklijke Luchtmacht en leerlingen van groep 8 van de Julianaschool te Dordrecht die het monument heeft geadopteerd. Wij vinden het van groot belang deze bijzondere gebeurtenissen te blijven herdenken.
Dit jaar is het alweer 86 jaar geleden dat deze missie werd uitgevoerd. Telkens weer een bijzonder moment om stil te staan bij het ultieme offer dat deze moedige jonge mannen brachten voor onze vrijheid.
Het is ons doel om hun verhaal levend te houden, vooral voor de jongere generaties, zodat zij begrijpen wat moed, opoffering en verantwoordelijkheid nemen betekenen. Om deze reden speelt ook de schoolklas van de Julianaschool te Dordrecht een actieve rol in de herdenking. De leerlingen krijgen in voorbereiding op de ceremonie een gastles over de gebeurtenissen van 13 mei 1940 en schrijven gedichten over oorlog en het herdenken, die tijdens de plechtigheid door hen worden voorgedragen.
