Gezien in filmtheater de Witt: Sirat, een overweldigende zintuiglijke ervaring.
DORDRECHT - Het beleven van de film ‘Sirat’ is een overweldigende ervaring voor alle zintuigen. De jonge regisseur Oliver Laxe (43 jaar) beschikte over een budget waarmee de gemiddelde Hollywoodfilm minder dan de helft van de gage van een hoofdrolspeler bekostigt ( € 6.000.000,-).

Rave
Een paar weken geleden las ik in de Volkskrant: “Sirat klinkt of hij dwars door de aardkorst naar boven breekt.”
De film gaat over de zoektocht van Luis (gespeeld door de enige professionele acteur Sergi López) met zijn zoontje Esteban (Bruno Núñez Arjona) naar zijn verdwenen dochter Mar, die naar Afrika was gereisd om aan zogenaamde Rave-feestjes mee te doen. De film begint bij het opstellen van de enorme hoeveelheid boxen midden in de woestijn ergens in Marokko. Daarna zien we een massa meedeinen in een alles verpletterende technobeat. Luis loopt met zijn zoontje rond om de dansers te vragen naar Mar. Vergeefse moeite. Een groepje feestgangers trekt verder de woestijn in op weg naar een volgend Rave-feest. Luis gaat mee. Er ontwikkelt zich een road-movie met apocalyptische tendensen. Woestijn en geluid worden aparte personages. Het woestijngebied is niet alleen gevaarlijk vanwege de natuurkrachten zoals zandstormen en droogte. Het is ook een oorlogsgebied bezaaid met landmijnen.
De Ravers binden zich door hun hallucinerende leefstijl en absolute vrijheidsdrang aan geen enkele rationele gedachte. Ze lijken op weg naar het einde van de wereld. Ook Luis wordt gedreven door een oerdrift, het terugvinden van zijn dochter.
Ergens las ik dat de Rave-cultuur verwant is aan het Soefisme. Sirat is uit de Islamitische overlevering de brug tussen hel en hemel. De manier van dansen van de Ravers doet in de verte ook wel denken aan het dansritueel van de Soefisten, een ritueel dat ik ooit in het Turkse Konya heb mogen zien.
De film zit vol met metaforische en metafysische verwijzingen. In een verlaten woestijndorpje staat een televisie aan met beelden van Mekka en een menigte die om de Kaäba ‘danst’.
Alsof het een pelgrimstocht betreft worden eten en brandstof gedeeld. Een pelgrimstocht niet zonder risico’s.

Kangdin Ray
Een sterk dominerende factor vormt het geluid van de film. Je kunt het niet eens soundcheck noemen. Tijdens het eerste deel van de film belanden we in een alles overstelpend beat-ritme die je bijna van je luxe bioscoopstoel blaast. In het tweede deel van de film word je weer hardhandig teruggeworpen in diezelfde stoel. Om aan het eind verdwaasd te blijven zitten en je geven een stap meer durft te zetten buiten de veilige omgeving van de filmzaal… Dit alles voor een belangrijk deel veroorzaakt door de verpletterende muziek / ritmes van de Franse DJ Kangdin Ray. Het zou me niet verbazen als bij de uitreiking van de Oscars in maart deze soundcheck in de prijzen gaat vallen. Overigens is Sirat ook genomineerd voor een oscar in de categorie ‘Beste buitenlandse film’. De concurrentie is groot in deze categorie. Daarover ga ik geen voorspelling doen.

Tijdperk van veranderingen
Meer dan 10 jaar geleden schreef hoogleraar Jan Rotmans al: we leven niet zozeer in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk. Nu geloof ik zelf nog niet zo heel erg in deze visie, ondanks de turbulentie van deze tijd.... De film deed me er wel erg aan denken. Uit de slotscene van de film maak ik ook op dat dan wel niet het einde van de wereld in zicht is, maar wel een nieuwe horizon.
Gezien in filmtheater De Witt:
Sirat, van regisseur Oliver Laxe
Hoofdrol: Sergi López
Voor de speeltijden, zie de website van filmtheater de Witt