Gezien in Filmtheater De Witt: eigenzinnige verfilming van roman 'Wuthering Heights'
DORDRECHT - Vanaf deze week, de week van Valentijnsdag, kunnen we een kaartje kopen voor de zoveelste verfilming van de beroemde roman ‘Wuthering Heights’, geschreven door Emily Brontë in 1847. Het was haar enige roman. De roman gaat over de allesverslindende liefde tussen Catherine Earnshaw en de door haar vader in huis genomen donkere en mysterieuze vondeling Heathcliff. Pas als vrijwel iedereen is overleden keert de rust op Wuthering Heights terug en worden Heathcliff en Catherine weer met elkaar verbonden als geesten die ronddolen op de heide van Yorkshire.
Verfilming
Na een korte online zoektocht kwam ik op minimaal 17 verfilmingen van dit bijzondere liefdesverhaal, na ‘Romeo en Julia’ misschien wel het meest aangrijpende in de literatuurgeschiedenis. Deze laatste filmische weergave van regisseur Emerald Fennell is misschien wel de meest controversiële tot nu toe. Niet voor niets staat de titel tussen aanhalingstekens, als signaal dat het een vrije weergave is van de roman. In diverse interviews vertelde ze dat ze de film heeft gemaakt vanuit haar leeservaring als 14-jarige puber. Mijn eigen dochter was zo oud nog niet toen ik haar eens vroeg wat ze liever doet: een boek lezen of naar de film kijken gebaseerd op boek. Ik lees liever het boek, was haar antwoord, “want dan kan ik mijn eigen film maken”. Op het moment van de aftiteling moest ik aan die wijze woorden denken.
Na afloop ontstond tijdens de gebruikelijke nazit in de foyer een levendige discussie over wat we beleefd hadden. Ik hoorde overwegend kritische reflecties.
Ontdekkingstocht
Mijn eigen leeservaringen als veertienjarige: Al weer heel wat jaartjes geleden besloot de voorzienigheid me te verbinden aan de openbare bibliotheek. Aanvankelijk leek het er niet op. Mijn eerste en laatste frauduleuze daad was het vervalsen van de geboortedatum op mijn bibliotheekabonnement. De jeugdafdeling van de hoofdvestiging, destijds op het Achterom, bood me te weinig uitdagingen. Thuis lieten mijn oudere broers spannende boeken slingeren, onder meer die van Jan Wolkers. Aangetrokken door de wilde avonturen die ik stiekem op mijn kamer las begon ik vroeg aan een ontdekkingstocht door het land van de literaire kunst. Een ontdekkingstocht waar ik nog lang niet mee klaar ben.
Zo leidde de ontdekkingstocht van Emerald Fennell tot de ‘vrije’ filmvertaling van Brontë’s tijdloze roman. Zo vrij dat veel reacties niet zozeer over de film op zichzelf gingen dan wel over de vrijheid die de regisseur zich permitteerde om het verhaal naar haar hand te zetten. Het begin van de film illustreert direct dat het niet om een lenteverhaaltje gaat met prachtige historische kostuums. We zijn getuige van een menigte die enthousiast reageert op een executie van een man, waarbij op het ultieme moment ook van alles mee gebeurt. Daarna ontvouwt zich het liefdesdrama tussen Cathy en Heathcliff, ongeveer zoals we het in het boek hebben mogen lezen. Aanvankelijk zien we Cathy en Heathcliff als onafscheidelijke kinderen, elkaar eeuwige trouw belovend, iets dat binnen de Victoriaanse conventies niet kan. Uiteindelijk trouwt Cathy met de rijke buurman Linton. Heathcliff vertrekt om jaren later terug te keren. Hij ontspoort volledig en ruïneert alle levens in zijn directe omgeving, inclusief die van hemzelf.
Huishoudster Nelly speelt overigens net als in de roman een cruciale rol. In de roman is zij de vertelster, in de film de intrigante die de loop van de geschiedenis naar haar hand zet.
Intussen genieten we van het dampige en natte Yorkshire. De film ademt niet, de film hijgt. En zonder ook maar een blote borst te zien is het ook een film waarin de lust en de passie van het grote doek afspat.
Open vizier
Hoofdrollen zijn er voor Margot Robbie als Cathy. We kennen Robbie als ‘Barbie’ uit de gelijknamige film. Jacob Elordi kruipt in de huid van Heathcliff. In het boek gaat het nog om een zigeunerachtige jongen, donker getint. In vrijwel alle verfilmingen zien we dit niet terug. Na Laurence Olivier, Timothy Dalton en Ralph Fiennes is het nu dan de beurt aan Jacob Elordi. Nog vorig jaar speelde hij de hoofdrol in de film Frankenstein, ook al zo’n monster.
Ben je in staat om met open vizier de bioscoopzaal in te stappen dan is deze “Wuthering Heights” zeker een gang naar het filmtheater waard.
Gezien in Filmtheater De Witt:
“Wuthering Heights”, van regisseur Emerald Fennell
Hoofdrollen: Margot Robbie en Jacob Elordi
