Bijzonder kunstwerk herdenkt 400 jaar Synode van Dordrecht
DORDRECHT - Op 15 januari wordt het kunstwerk On-eenig van beeldend kunstenaar Jelle Korevaar (1989) onthuld in de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk van Dordrecht. Het bijzondere, interactieve monument is gemaakt ter herdenking van de Synode van Dordrecht die 400 jaar geleden plaatsvond. Het werk kwam tot stand in opdracht van de gemeente Dordrecht, in samenwerking met het Dordrechts Museum en de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk. Vanaf 1 april is het kunstwerk voor publiek te bekijken in de Grote Kerk.
Het werk On-eenig verwijst naar de Dordtse Synode (1618-1619), een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis waarin religieuze en politieke tegenstellingen op scherp stonden. Wat begon als een religieuze bijeenkomst, werd een politieke arena. Er moest een eind worden gemaakt aan een godsdienstig conflict, dat zich ook uitte in de politiek. De Synode stelde de Dordtse Leerregels op met een aantal kernpunten van het gereformeerde geloof. Een belangrijk resultaat was het besluit om een officiële Nederlandse vertaling van de Bijbel te maken, de Statenbijbel, die verscheen in 1637.
‘Dat het uiteindelijk met woorden is opgelost, raakt me’, aldus Jelle Korevaar. ‘De Synode toont hoe het woord werd ingezet om bloedvergieten te voorkomen en tegelijkertijd een manipulatief wapen was. Vandaag de dag speelt het woord nog steeds een cruciale rol in ons maatschappelijk debat. Er wordt veel gezegd en weinig echt gehoord. Het monument weerspiegelt deze dynamiek.’
Het woord als bron van verbinding en uitsluiting vormt het uitgangspunt van het kunstwerk van Jelle Korevaar. Om dit spanningsveld tastbaar te maken, gebruikt Korevaar mosselen als krachtige metafoor om het werk vorm te geven. Mosselen openen en sluiten zich, filteren het afval en houden de zee leefbaar. Als zij zwijgen, vergiftigt de zee. ‘Zo werkt het ook met het woord in onze samenleving. Als stemmen gesmoord worden, raakt onze maatschappij langzaam vergiftigd’, zegt Korevaar.
Daarom koos Korevaar voor een groep mosselen als beeldtaal. Het werk is interactief, zodra toeschouwers spreken, openen en sluiten de mosselen zich. Daarmee maakt het monument de kracht van het woord voelbaar, tegelijkertijd speels als kritisch.
Het werk krijgt een plek in een van de kapellen van de Zuider-zijbeuk, waar door het Dordrechts Museum een permanente tentoonstelling is ingericht over de Synode van Dordrecht. Juist de locatie in de kerk maakt dat het werk verbonden is met zijn historische context en zijn verhaal kan vertellen.
Jelle Korevaar: ‘Met dit kunstwerk wil ik de herinnering aan de Synode levend houden én een brug slaan naar het heden. Dit monument is er niet alleen voor de kerk, maar voor iedereen. Het nodigt mensen van binnen én buiten de muren uit om het gesprek aan te gaan. Zolang we blijven spreken – en luisteren – is er hoop.’
Jelle Korevaar (1989) is beeldend kunstenaar uit Sliedrecht. Sinds 2014 maakt hij kinetische installaties: bewegende sculpturen die maatschappelijke thema’s tastbaar maken. Zijn installaties ontstaan in samenwerking met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij gebruiken afgedankte materialen, zoals gerecycled plastic. ‘Zo transformeren we zowel materiaal als menselijk potentieel en maken we ruimte voor stemmen die minder goed gehoord worden’, zegt Jelle Korevaar.
Foto-credit: Jelle Korevaar, On-eenig, 2026 | collectie Gemeente Dordrecht
-S.jpg)
