Het begint in Dordrecht voor Mohamed Rabbae in opvang en begeleiding buitenlandse werknemers
DORDRECHT - Het begint in Dordrecht, zeker als het erom gaat dat voor het eerst in Nederland een buitenlander, Mohamed Rabbae, (adjunct) directeur werd bij een welzijnsorganisatie voor de opvang en begeleiding van buitenlandse werknemers. Het verhaal hoort bij het jaar 1975. Dat past bij het nieuwe merk van de stad: 'Het begint in Dordrecht'.
* Mohamed Rabbae (ook geschreven als Mohammed Rabbae) begon op 34-jarige leeftijd in 1975 in Dordrecht. (foto GroenLinks)
Trots op benoeming
Freek Koppe was toen de Nederlandse directeur in Dordrecht van de stichting Opvang en Begeleiding Buitenlandse Werknemers (OBBW). De organisatie was te vinden aan de Wijnstraat 158-160. Freek Koppe was trots op de historische benoeming.
Zijn secretaresse toen, Anke Weltevrede de Lint, heeft nog goede herinneringen aan Rabbae. "Het was heel sympathiek en leergierig. Hij was ook altijd met de taal bezig. Mohamed was uitgesproken links. Hij wilde iets doen tegen onrecht."
* Het historische monument aan de Wijnstraat 158-160: Eerst tot 1904 het Dordrechts museum waar Vincent van Gogh kwam, toen de openbare leeszaal met de bibliotheek. Daarna vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw de vestiging van de stichting Opvang en Begeleiding Buitenlandse werknemers (OBBW). Nu zijn er woningen in te vinden. De naam is gebleven: De Boterbeurs.
Benoeming met gevolgen
De eerste baan in de wereld van de opvang en begeleiding buitenlandse werknemers was beslissend voor het verdere leven van Mohamed (ook geschreven als Mohammed) in Nederland. Hij besloot definitief zich in te zetten voor de goede zaak in Nederland. Daarom is Koppe (1924-2005) altijd blij geweest dat hij Rabbae ontdekte en de kans gaf om te beginnen in Dordrecht. Hij werd bij Freek adjunct-directeur.
Talent en kennis
"Mohamed Rabbae had zoveel talent en kennis, dat hij snel werd opgemerkt en de eerste buitenlander werd als directeur bij een organisatie voor opvang en begeleiding buitenlandse werknemers in Noord-Brabant. Breda was de vestigingsplaats. Hij was bij ons na een half jaar dus alweer weg. Ik gunde hem de promotie van harte", zo zei Freek Koppe in de laatste terugblik op zijn werkzaam leven in een vraaggesprek met een journalist van dagblad De Dordtenaar.
Rabbae (1941-2022) werd snel een bekende Nederlander. Hij was in 1994 duo-lijsttrekker (met Ina Brouwer) bij de Kamerverkiezingen voor GroenLinks. Daarna zat Mohamed acht jaar in de Tweede Kamer. Vervolgens was hij ook nog een periode wethouder in Leiden.
In een artikel in de Volkskrant van 28 oktober 1975 wordt Dordrecht als stad van het begin voor Mohammed (zo toen geschreven) vermeld. Een kop bij het artikel: 'Buitenlander nog steeds slachtoffer van uitbuiting'. Die sociale denkwijze hoorde toen ook bij Freek en zijn vrouw Nel Koppe-Plaisier.
Kader bij vraaggesprek in de Volkskrant
Tekst overgezet uit Delpher:
Mohammed Rabbae is sinds 1 oktober de nieuwe directeur van de Stichting Bijstand Buitenlandse Werknemers (SBBW) West- Brabant. Hierdoor krijgt hij de zorg toevertrouwd over vijfduizend Turkse, Spaanse, Marokkaanse, Italiaanse en Joegoslavische mannen, vrouwen en kinderen.
De 34-jarige Marokkaan beëindigde anderhalf jaar geleden zijn studie sociale economie. In 1967 kwam hij uit zijn geboorteland via een internationale studentenorganisatie in Nederland terecht. Na diverse baantjes, zoals verkoper, havenarbeider en brandweerman, slaagde hij erin een studie sociale economie in Amsterdam te beginnen.
Daarnaast was hij al volop bezig met welzijnswerk voor buitenlandse werknemers. Dit leverde hem het voorzitterschap op van de Stichting Marokkaanse Migranten in Amsterdam en de Landelijke Commissie Buitenlandse Werknemers.
Na zijn studie probeerde hij een baan te krijgen in één van de Derde Wereldlanden. Dat lukte niet, omdat hij niet over de vereiste ervaring beschikte.
OBBW Dordrecht
Omdat hij in die tijd ook werkte voor de Stichting Buitenlandse Werknemers Dordrecht, besloot hij in Nederland te blijven.
Het is voor het eerst in Nederland dat een buitenlander directeur wordt van een instantie als de SBBW.
Rabbae spreekt vloeiend Nederlands en kent de cultuur en problemen van de gastarbeider als geen ander. Hij is
vastbesloten om de gastarbeider uit zijn geïsoleerde positie te halen.
(Aldus tekst bij het artikel in de Volkskrant 28 oktober 1975)
In het Arminius debat centrum in Rotterdam is de Mohamed Rabbae lezing. Voormalig minister en emeritus hoogleraar Ernst Hirsch Ballin verzorgt de derde Mohamed Rabbae-lezing en sprak deze in september 2025 uit. Deze lezing is bedoeld om Rabbae’s nalatenschap te herdenken, maar ook om stil te staan bij anderen die zich, in dezelfde geest, inzetten voor maatschappelijke rechtvaardigheid. Wat hebben we nodig om te komen bij politiek die gedreven wordt door hoop?
