Burgemeester Van der Dussen kwam 75 jaar geleden van Hengelo naar Dordrecht toe
DORDRECHT - De Dordtse historische kalender vermeldt dat het in 2026 precies 75 jaar geleden is dat mr. J.A.H.J. van der Dussen eerste burger van Dordrecht werd. Zijn benoeming ging in op 16 januari 1951.
Hij kwam als burgemeester over uit Hengelo in Overijssel. Daar was de burgemeester een man van stavast, die achttien maanden in de Tweede Wereldoorlog was vastgezet door de bezetters. In Dordrecht volgde Van der Dussen J. Bleeker op.
Van der Dussen werd geboren in 1900 in Kampen, werkte een periode als journalist en advocaat en begon in 1932 aan bestuurlijke carrière. Hij overleed in 1989.
Tussen 1951 en 1965 zou Van der Dussen burgemeester van Dordrecht blijven. In 2020 publiceerde de Dordtse website Stolpersteine over hem. Journalist Gert van Engelen schreef over het feit, dat Van der Dussen in de Tweede Wereldoorlog achttien maanden gevangen was gezet door de bezetters en dat daarover in 2016 unieke documenten boven tafel waren gekomen.
Van Engelen schrijft:
De website Stolpersteine geeft meer details: Het is zeker geen algemeen bekend feit: Jan van der Dussen, de oud-burgemeester van Dordrecht, heeft in de oorlog achttien maanden gevangen gezeten.
Vijf jaar was mr. J.A.H.J. van der Dussen al burgemeester van Hengelo, toen de nazi’s hem in april 1942 dwongen de anti-joodse maatregelen toe te passen die al vanaf november 1940 voor het hele land golden. Die maatregelen, die erop neerkwamen dat joden als een soort parasieten uit het maatschappelijk leven moesten worden geweerd, vormden de opmaat tot de Holocaust.
Van der Dussen, getrouwd met een half-joodse vrouw uit Gorinchem, weigerde om hieraan mee te werken. Hij trotseerde de bezetter. Zijn standvastigheid kostte hem zijn baan. Hij werd ontslagen en op 5 juni 1942 opgesloten in het interneringskamp Beekvliet in St. Michielsgestel.
Alle gevangenen daar waren onderpand. Ze konden vrezen dat ze op een ochtend zomaar werden gefusilleerd, als represaille voor bepaalde verzetsactiviteiten.
In Dordrecht, waar Van der Dussen van 1951 tot 1965 burgemeester was, behoort de principiële houding van Van der Dussen bepaald niet tot de courante kennis. Onopgemerkt is ook gebleven dat hij vanuit Beekvliet een vrijwel dagelijkse correspondentie onderhield met zijn echtgenote. Het NIOD kreeg half 2016 de beschikking over die brieven, berichtte het. Het instituut beschouwt de collectie als “een uniek document”.
Het complete verhaal is na te lezen op de website van de stichting Stolpersteine.
Bronnen, noten en/of referenties
"Overlijdensbericht", de Volkskrant, 20 oktober 1989. – via Delpher.
Oud-burgemeester van Dordrecht in gevangenis om pro-joodse houding. Stolpersteine Dordrecht. Gearchiveerd op 20 oktober 2020. Geraadpleegd op 19 oktober 2020.
Dordt.nl Geschiedenis van Dordrecht
