Gezien in Kunstmin: voorstelling ‘Renaissance’, over het leven van topdanseres Igone de Jongh
DORDRECHT - Afgelopen vrijdag 19 december vulde de grote zaal van Kunstmin zich voor twee iconen van de Nederlandse danswereld van pakweg de laatste 25 jaar: Igone de Jongh en Marijn Rademaker met de voorstelling Renaissance.
Het programma omvat een drietal elementen: filmpjes waar in we Igone de Jongh als jong kwetsbaar meisje zien opgroeien, altijd met danspasjes en al vanaf het begin met de enorme drive om een grote danseres te worden. Het tweede onderdeel betreft een lang interview van regisseur Marc Pos, en tenslotte, een vijftal balletduo’s van het ‘dans-echtpaar’. Voor dit laatste ga je uiteindelijk naar de schouwburg. Het waren ook de mooiste momenten, naast het laatste ‘hoofdstuk’, over Edith Eva Eger(1927)
Eger
Igone de Jongh en Marijn Rademaker reisden naar Los Angeles om Edith Eva Eger te ontmoeten. In haar afscheidsjaar 2019 verzorgde Igone de Jongh met steracteur Pierre Bokma een speciale voorstelling waarin het levensverhaal van Eva Edith Eger werd verteld, althans het eerste deel van haar levensverhaal.
In haar boek‘De Keuze’beschrijft Eger hoe zij in haar geboorteland Hongarije als jong talentvol Joods meisje uit het Olympisch turnteam werd verwijderd. In 1944 werd ze gedeporteerd naar Auschwitz, met haar moeder en zusje. Moeder verdween direct naar de gaskamer en Edith werd gedwongen te dansen voor Joseph Mengele. Ze overleefde met haar zus de oorlog en werd een succesvol traumapsycholoog in de Verenigde Staten. Bij de voorstelling in 2019, De dans ontsprongen, was Edith Eger in Carré aanwezig. Bokma speelde Mengele waar de Jongh woordloos omheen danste.
De visite bij Eger thuis had de allure van een avondje Ivo-Niehe, totdat het dansduo in de tuin, speciaal voor de hoogbejaarde Edith Eger een prachtige dans uitvoerde, die ze vervolgden op het podium van Kunstmin.
Interview
Zoals gemeld, een belangrijk deel van de avond werd gevuld door een interviewregistratie, op een groot scherm in beeld gebracht. Hierin vertelt Igone de Jongh over haar leven, over haar weg richting eerste soliste van het Nationaal ballet, inclusief de vrije val erna. Voor mij was dit ‘too much’. Met als dieptepunt het net zolang close up in beeld houden van de overigens prachtige ogen van Igone de Jongh, waar op het laatst de onvermijdelijke traan uitrolde.
Nog niet zo lang geleden had ik het boek gelezen waarin Igone de de Jongh behoorlijk afrekende met de harde wereld van het nationale ballet. Ik ben geen fan van programma’s als Shownieuws, maar zowel het boek als het interview tijdens de voorstelling kwam niet veel verder dan de verhalen die je daarin aantreft.
Gelukkig waren daar nog de dansers de Jongh en Rademaker, die in een vijftal duo’s lieten zien dat dansen op een gevorderde leeftijd nog steeds ongelooflijk mooi kan zijn. Romeo en Julia en Het Zwanenmeer kwamen langs, ze kunnen het nog steeds, weliswaar zonder de grootse atletische uithalen, maar heel fascinerend.Dansen is een levensbehoefte, toonde Edith Eva Eger aan in Auschwitz. Zoals ik dat terugzag toen Desmund Tutu danste tijdens de verhoren over de apartheidsterreur als het hem even te veel werd. Of zoals Zorba de Griek (film uit de zestiger jaren) slechts kon dansen na het verlies van zijn driejarig zoontje.
Van Maanen
Een paar dagen voor de voorstelling kwam het bericht over het overlijden van Hans van Maanen, choreograaf die over de hele wereld decennia lang successen aan een reeg. Igone de Jongh was zijn muze. Even had ik de illusie dat Igone de Jongh en Marijn Rademaker nog zouden terugkomen op zijn overlijden, op welke manier ook. Waarschijnlijk paste het niet in de strak geregisseerde voorstelling.
Vanwege een zware knieblessure werd internationaal topdanser Marijn Rademaker enkele jaren geleden gedwongen te stoppen met dansen. Kennelijk heeft hij een manier gevonden om door te dansen. De controle over zijn topfitte lichaam is er nog, Het lukt hem nog steeds via de dans een boeiend verhaal te vertellen, en met enig aanpassen zien we hoe groot deze Nederlandse danser ook nu nog is. Dat geldt ook voor het middelpunt van de avond, Igone de Jongh. Samen vormen ze al jaren een ijzersterk dans-duo. Volgende wel keer graag iets meer dansen, als dat fysiek nog haalbaar is tenminste… En met minder kitscherig gedoe. Daar zijn deze bijzondere kunstenaars veel te groot voor.
Gezien in Kunstmin op vrijdag 19 december 2025:
Igone de Jongh en Marijn Rademaker, met het programma ‘Renaissance’.
Regie: Marc Pos
Choreografieën van onder meer Rudy van Dantzig en Ed Wubbe
