Gezien in Filmtheater De Witt: ‘The last Viking’, opnieuw een bijzondere Scandinavische filmprestatie.
DORDRECHT - De premièrefilm van filmtheater De Witt van deze week is The Last Viking geregisseerd door Anders Thomas Jensen. De premièrefilm komt, niet voor de eerste keer, uit Scandinavië, om preciezer te zijn uit Denemarken.
Ik hou van Scandinavische films en series. Het gaat altijd ergens over, de makers weten hoe ze een verhaal moeten verbeelden, vertolkt door bijzondere acteurs. ‘The last Viking’ vormt hierop geen uitzondering. Jensen is zo’n verhalenverteller.
Koning van de Zwervers
Onlangs zag ik met mijn kleinkinderen en wat vriendjes een Cinekidfilm, ‘Koning van de Zwervers’. Over iemand met schizofrenie. De hoofpersoon Tom, vader van Meissy, was in zijn ‘waanideeën’ de koning van Moldavië. Hij belandt op straat en poogt weer in het reine te komen met zijn verleden. De wereld is nauwelijks in staat om te gaan met mensen die ‘anders’ zijn. Een prachtige kinderfilm met een beladen, lastige thematiek, op een luchtige manier tot een filmverhaal gekneed. Zo ook met ‘The Last Viking’. Over identiteit, ‘vrijheid van zijn’, over gelijkwaardigheid. Maar ook over hoe lastig het is om te onderkennen dat we allemaal unieke wezens zijn, en het unieke moeten koesteren als parels.

Boodschappenbriefje
Manfred (Oscar-waardige rol van Mads Mikkelsen) leidt aan een dissociatieve identiteitsstoornis. Zijn broer Anker (Nikolaj Lie Kaas) heeft 15 jaar geleden een bank overvallen, werd opgepakt en komt nu weer vrij. Destijds had hij de buit in handen gegeven van Manfred om het te begraven in de buurt van hun oude vakantiehuis. Manfred waande zich als jongetje een Viking. Nu niet meer; Inmiddels is hij John Lennon. Waag het niet om hem Manfred te noemen!! Samen vertrekken ze richting vakantiehuis, inmiddels een B&B gerund door een markant ruziënd tweetal.
Tijdens de gezamenlijke maaltijd in de B&B waar de broers terecht komen ontstaat een boeiend gesprek. De B&B-eigenaar vertelt het verhaal over zijn verminking: hij moest nog één komkommer (meende ik) kopen voor het avondgerecht. Hij had een boodschappenbriefje achtergelaten in zijn auto en op het moment dat hij het wilde pakken ontplofte een airbag in zijn gezicht waardoor hij verminkt raakte. John / Manfred had al eerder tegen hun gastheer en gastvrouw gezegd dat hun huwelijk niet goed kàn zijn, met zo’n lelijke man en mooie vrouw… De reactie van John / Manfred na het airbag-ongeluk: “Als je alleen een komkommer nodig had, waarom had je dan een boodschappenbriefje nodig?” Na een poging tot uitleg kwam de volgende vraag: “Wat stond er op dat boodschappenbriefje?”
Een psychiater van het opvangcentrum stelt voor om mee te gaan met de overtuiging van Manfred dat hij John Lennon is en binnen dat kader de band The Beatles te herenigen met andere ‘Beatles’, mensen die aan dezelfde stoornis lijden. Dit leidt tot slapstickachtige en gewelddadige situaties. Immers, er is nog steeds een grote buit te vinden en broer Anker is niet de enige die dit wil …

Raamvertelling
Eigenlijk is de film een lange raamvertelling. Het begint en eindigt in de vorm van een animatiefilm, waaruit duidelijk wordt wie nu de ‘Last Viking’ is. Boodschap van de lugubere animatiefilm is: we zijn allemaal uniek, en dat kunnen we maar beter zo koesteren, anders loopt het slecht met ons af.
Dit gegeven deed me denken aan het verhaal van een collegaconsultant die ooit binnen het kader van een niet werkende organisatiestructuur vertelde over de mus. Biologen hadden ooit vastgesteld dat de mus om te kunnen vliegen eigenlijk een te groot lijfje had in verhouding met zijn vleugeltjes. Zou je dat genetisch zodanig manipuleren dat de verhoudingen wel gingen kloppen, dan weet je zeker: het musje zal nooit meer van de grond komen…
Samenwerking van een onafscheidelijk drietal
‘The last Viking’ is alweer de zesde film van regisseur en scenarioschrijver Anders Thomas Jensen.En de zesde film waarbij hij een beroep doet op het acteurs-duo Mads Mikkelsen en Nikolaj Lie Kaas. Mikkelsen in een interview: “Wanneer Anders Thomas een nieuw idee heeft, belt hij mij en Nikolaj meteen om erover te brainstormen. We bepalen dan samen wat de kern van het verhaal is en hoe we die kunnen versterken.”
En laat het maar aan Mikkelsen en Kaas over om er een bijzondere acteerprestatie bij neer te zetten.
Ondanks de vele filosofische vragen die de film aan de orde stelt, valt er veel te lachen en verveel je je geen moment.
Als motto zou ik de film een tekst mee willen geven die ik gebruikte op het geboortekaartje van mijn jongste dochter:
Je mag zijn wie je bent
Om te worden wie je bent,
Maar nog niet kunt zijn
En je mag het worden
op jouw manier
en in jouw tijd.
Anna Terruwe
Gezien in filmtheater De Witt:
‘The last Viking’, van regisseur Anders Thomas Jensen.
Hoofdrollen: Mads Mikkelsen en Nikolaj Lie Kaas.
Voor de speeltijden, zie de website van filmtheater De Witt