Dordrecht onder de loep: Deel 2 van de wijntrilogie: De 'Smaak van Bilderhof'
DORDRECHT - In deze zesde editie van ‘Onder de loep’ neem ik u mee naar een bijzonder bedrijf aan de rand van de Dordtse Biesbosch. Dit artikel vormt tevens het tweede deel van de ‘wijntrilogie’.
Het eerste deel kunt u HIER nalezen.
Ik verdeel het artikel in zes gedeelten:
a. Voorwoord
b. Inleiding
c. Geschiedenis
d. Vragen staan vrij
e. De wijnen van de ‘Smaak van Bilderhof’
f. Meer dan wijn
Tip: Stuur de link van deze pagina naar bijvoorbeeld uw tablet, Ipad, PC of laptop. Het leest en kijkt beslist veel relaxter.
De tekst gaat onder de foto's verder
a. VOORWOORD
Al een paar jaar bezoek ik op de tweede zaterdag van de maand september een aantal agrarische bedrijven die op die dag hun bedrijf open stellen voor belangstellenden.
Sinds twee jaar doet ook de ‘Smaak van Bilderhof’ mee. Het bedrijf ligt eigenlijk aan de rand van de Biesbosch, en ligt lekker op de route voordat men de Biesbosch induikt.
Wie de oprijlaan aan Zuidendijk 302 oprijdt, vermoedt niet dat hier een bedrijf huist. Achter het pand en de verbouwde ‘schuur’ schuilt echter meer dan je denkt.
Tijdens de laatste open dag stelde ik me voor aan de vermeende eigenaar van de wijngaard. Tot mijn verrassing bleek hij het stokje te hebben overgedragen aan zijn zoon Rens. Even later verscheen Rens zelf – een energieke jongeman van 19. Ik moest bekennen dat ik niet had verwacht dat híj de eigenaar was, maar dat maakte het gesprek juist des te leuker.
Ik vertelde hem dat ik voor Dordrecht.net schrijf over bijzondere Dordtse bedrijven en graag zijn onderneming wilde belichten. Rens stemde meteen toe.
b. INLEIDING
Ook dit jaar hielp ik twee ochtenden mee met plukken en schreef daarover een artikel. Waar de oogst vorig jaar tegenviel, was het dit keer feest: 2025 wordt een topjaar!
Omdat ik Rens in de drukte van september en oktober niet wilde storen, besloten we om elkaar weer in november te spreken.
c. GESCHIEDENIS
Een eeuwenoud verhaal, geworteld aan de Zuidendijk
Duizenden jaren geleden, in het oude Georgië en Perzië, begon de mens wijn te maken. Van daaruit verspreidde de kunst zich via Egypte, Griekenland en Rome tot in elk hoekje van Europa. Eeuwenlang werd wijn verfijnd in kloosters, gevierd in kastelen en verbeterd door boeren die geloofden dat geduld de mooiste smaken voortbrengt.
En dan, duizenden jaren later, begint aan de rand van het Eiland van Dordrecht een nieuw hoofdstuk in dat eeuwenoude verhaal.
De droom aan de Zuidendijk
In 2002 planten Wilco Venhuizen en Claudia Vermaat hun eerste wijnranken aan de Zuidendijk. Wat begint als een droom, groeit uit tot iets wat niemand had durven voorspellen. De Dordtse klei, beschut tegen de oostenwind, blijkt de perfecte basis voor wijn van karakter.
Wat ooit een hobby was, loopt ‘wat’ uit de hand en wordt ‘iets’ meer dan een hobby. Elk seizoen leren ze er weer wat bij en zo krijgt elke fles zijn eigen verhaal. De wijnen van Bilderhof winnen landelijke medailles — goud voor rood én wit — en voor Wilco en Claudia voelt dat als de kroon op hun vele uren werk.
De vonk slaat over
Wat begint met een bezoekje voor een fles wijn, wordt voor wijnliefhebber Machiel van Driel het begin van een nieuw avontuur. Hij droomt van een plek waar wijn niet alleen gemaakt wordt, maar ook wordt beleefd. Als hij aan de Zuidendijk een oude boerderij met veel grond kan kopen is het eerste stukje van zijn droom verwezenlijkt.
Wanneer hij zijn plannen deelt met Wilco en Claudia, voelen ze meteen: dit is meer dan toeval — dit is een gezamenlijke missie. Zo ontstaat ‘Smaak van Bilderhof’: een samenwerking gebouwd op passie, vakmanschap en de wens om Dordtse wijn met de ‘wereld’ te delen. Ook aan Zuidendijk 302 komen de wijnplanten te staan en in de enorme schuur komt de wijnmakerij.
Machiels zoon Rens groeit mee tussen de wijnplanten. Hij leert, kijkt, helpt en geniet. “Het mooiste,” zegt hij, “is dat je ziet hoe je zorg voor de druif later terugkomt in de wijn. Dat geeft trots.”
Het ritme van een wijngaard
Bij ‘Smaak van Bilderhof’ draait alles om tijd, aandacht en respect voor de natuur.
In de winter, wanneer de koude oostenwind vrij spel krijgt, wordt er ook hard gewerkt in wijngaard. De ranken worden gesnoeid, zodat ze in de lente beter kunnen uitlopen.
In de zomer ziet de wijngaard er en fris en fruitig uit. De bijen, hommels, vlinders en lieveheersbeestjes voelen zich thuis. Vinken, mussen, roodborstjes gaan op zoek naar insecten op de planten.
Regelmatig meet men geduldig het suiker- en zuurgehalte van de trossen.
Niet de kalender, maar de druif bepaalt wanneer het tijd is.
In september/oktober wordt er geoogst. Veelal met vrijwilligers en altijd met droog weer. Want natte grond en regenwater horen niet in de wijn — de wijn hoort zuiver te zijn.
Na een aantal uur plukken worden de kratten met de druiven naar de wijnmakerij gebracht. Met een aantal roestvrije apparaten wordt er eerst gekneusd en vervolgens gaan de druiven in de pers.
Na het persen gaat de sap eerst in plastic vaten met twee kraantjes. Via het onderste oranje kraantje wordt na een tijdje voor de eerste keer het bezinksel verwijderd.
Daarna gaat het 'sap' naar de enorme RVS vaten in de wijnschuur. In de vaten wordt er gegist, gerust en geklaard*
* Klaren van wijn betekent dat de wijn helder wordt gemaakt door zwevende deeltjes te verwijderen. Een klaringmiddel (zoals eiwit/kippeneiwit, bentoniet, gelatine of plantaardige alternatieven) bindt zich aan deze deeltjes, waarna ze naar de bodem zakken. De heldere wijn kan dan zonder bezinksel worden overgeheveld.
Moment surpreme
Het moment van het vullen van de eerste fles geeft een apart gevoel. Na een jaar vol geduld, vakmanschap en liefde komt alles bij elkaar. Dit gevoel herhaalt zich bij inschenken en het heffen van een glas.
Ontdek de Smaak van Bilderhof
Wijn proef je niet alleen, de wijnmakers willen graag dat je het ook beleeft! Daarom nodigt ‘Smaak van Bilderhof’ iedereen uit om de wijngaard zelf te ervaren.
In de zomer wandel je tussen de ranken. Je hoort verhalen over groei, geduld en ambacht.
In de wijnschuur ruik je het hout, zie je de machines, hoor je het zachte borrelen van de jonge wijn in de enorme vaten.
In de winter verplaatst de wijnbeleving zich naar binnen. Terwijl de wijngaard rust, branden binnen - tijdens de ‘Winterproeverij’ - de kaarsen en vertellen de wijnmakers over de oogstjaren, uitdagingen en tegenslagen en natuurlijk over hun geluksmomenten. De met zorgvuldig gekozen hapjes die de smaken van de wijnen laten zingen, voelt het alsof je even te gast bent bij de wijnboer thuis.
d. VRAGEN STAAN VRIJ
* Misschien ben jij wel de jongste wijnboer van ons land. Sinds wanneer kwam jouw belangstelling voor het bedrijf?
Eigenlijk ontstond dat op de middelbare school, waar ik het niet zo naar mijn zin had. Daardoor was ik graag met iets anders bezig dan school, en dat werd de wijngaard.
* Wat was het allereerste klusje dat je van je voorganger mocht doen?
Het meehelpen met het verwerken van de druiven was de eerste keer dat ik iets samen met Wilco heb gedaan. Het verwerken van de druiven houdt in dat de druiven van de steeltjes worden gescheiden en dat ze vervolgens de pers in gaan.
* Dit jaar hadden jullie de ‘smaak’ te pakken en geweldig geoogst. Elders in Europa is er minder geoogst door hittegolven en natuurrampen, zoals branden en overmatige regenval. Bovendien drinken mensen minder alcohol en dus ook minder wijn. En dan kondigde de Amerikaanse president ook nog hoge invoerrechten aan.
Hoe moet je daar op anticiperen?
Wij zetten de wijnen vooral dicht bij huis af en focussen ons daarom meer op deze regio. Het helpt dat lokale producten momenteel populair zijn, waardoor mensen meer interesse hebben.
* In het kader hiervan: jullie hebben alleen wijndruiven. Komt er een tijd dat jullie ook grote tafeldruiven gaan oogsten?
Ik verwacht van niet. Tafeldruiven zijn andere druiven en bestemd voor een andere, voor ons onbekende, markt. De kwaliteit moet bovendien perfect zijn, waardoor je ze voor zover ik weet al snel in een kas moet verbouwen.
* Jullie verkopen de zelfgemaakte wijn op het bedrijf, maar niet iedereen weet jullie te vinden. Zijn jullie wijnen elders in Dordrecht te koop?
Ja, op dit moment hebben we best veel verkooppunten in Dordrecht. Denk aan supermarkten, zoals de PLUS, waar we een van de streekmeesters zijn, en de Jumbo, waar we een eigen schap hebben. Daarnaast ook bij slijterijen zoals Frans van den Hoogen, en Vino di Marco in de stad. Verder liggen onze wijnen op toeristische plekken (plekken waar de toeristen vaak komen) zoals de molen Kijck over den Dijck, Hallo Dordrecht en de VVV Dordrecht. Uiteindelijk dus best veel verkooppunten.
* Worden de wijnen ook geëxporteerd? Zo ja, naar welke landen?
Nee, we houden het bij de regio.
* In principe is de wijnbouw seizoengebonden. Heb je, net als je collega’s, nog een andere baan?
Zeker, al heeft dat nog altijd met wijn te maken. Ik verzorg bijvoorbeeld proeverijen, die we uitbreiden met bijvoorbeeld verjaardagen in combinatie met een proeverij. Daarnaast bouw ik aan een soort tiny house in de vorm van een wijnvat en doe ik soms werkzaamheden op zzp-basis.
* Ik ben opgegroeid in een tijd van “Je bent jong en je wilt wat.” Die slogan is nooit veranderd. Wat voor plannen heb je voor de toekomst?
Voor de toekomst wil ik vooral de kwaliteit van onze wijn verder verbeteren en meer activiteiten rondom de wijn organiseren, zoals de proeverijen, verjaardagen en ook schooluitjes.
e. WIJNEN VAN DE SMAAK VAN BILDERHOF *:
Johanniter – Fris en zomers
Frisse witte wijn met citrus en groene appel. Ideaal op warme dagen.
Souvignier Gris – Zacht en in balans
Zachte, biologische wijn met meloen en peer. Rond en vriendelijk.
Cuvée Wit – Halfzoet en smakelijk
Halfzoete blend met zachte, volle smaak en lichte zoetheid.
Dessertwijn – Zoete afsluiter
Rijke, zoete wijn van laat geoogste Johanniter. Heerlijk bij dessert.
Rondo – Soepel en toegankelijk
Makkelijke rode wijn met rood fruit en een vleugje chocolade.
Dordtsche Bubbels – Licht en verfrissend
Droge, lichte bubbel van Johanniter met een hint van Muscaris. Fris en energiek.
DE ONDERSTAANDE WIJNEN ZIJN OP DIT MOMENT NIET LEVERBAAR
Muscaris – Tropisch en geurend
Aromatische wijn met banaan en meloen. Tropisch en expressief.
Dordtsche Brut – Sprankelend en feestelijk
Frisse, halfdroge bubbel met bloemige tonen en een vleugje amandel. Gaaf als aperitief.
Cuvée Rood – Krachtig en kruidig
Houtgerijpte rode wijn met diepte en kruidige tonen.
Dordts Rood – Kruidig en veelzijdig
Kers, paprika en specerijen. Ook lekker licht gekoeld.
Dordtsche Druppel – Karaktervol distillaat
Ambachtelijk druivendistillaat. Perfect als afsluiter na het diner.
* Klik hier voor meer info
f. MEER DAN WIJN
Tijdens de druivenpluk wilde ik graag een reis met de tijdmachine van professor Barnabas (personage uit de Suske & Wiske stripboeken) maken. Ik was benieuwd of de druivenpluk in de zuidelijke landen ‘anders’ zou zijn. Of de plukkers tijdens hun werk ook zo gezellig aan het kletsen waren over alles en nog wat. Of de kratjes daar ook zo zwaar waren of dat het daar machinaal gaat. Dat je dus niet iedere keer met het steeds zwaarder wordende kratje een halve meter op moet schuiven voor de nieuwe trossen.
Het kwam er alleen niet van wegens drukke werkzaamheden in de wijngaard en dus weet ik helaas nog steeds niets. Wellicht hoor ik vanavond - als ik deel drie van deze wijntrilogie ga bezoeken - wel een antwoord krijg.
Wat ik in ieder geval nu al wel zeker weet is: 'of je nu komt om te plukken, te proeven of gewoon even bij te praten— bij de Smaak van Bilderhof draait het allemaal om samen genieten.'
Tijdens de oogst merkte ik al: hier brengt de druif/wijn mensen echt bij elkaar. En als je bedenkt dat alles begon met die ene fles die Machiel van Driel toen kocht, voelt het dat elke nieuwe fles een stukje Dordtse ziel omvat.
Ferry
*****
Foto’s: Rens van van Driel en Ferry Visser (tevens bewerkingen)
******
Bent u nieuwsgierig naar wat onze ‘Dordrecht.net’ columnisten Bert den Boer en Ferry Visser te vertellen hebben? Klik dan HIER .
