Dichter Jan Eijkelboom - met 100 ste geboortedag - scoort 2 keer op Dordtse Historische Kalender
DORDRECHT - In de Dordtse historische kalender voor 2026 heeft ereburger, dichter en journalist Jan Eijkelboom (1926-2008) twee vermeldingen. Zijn honderdste geboortedag staat vermeld bij zondag 1 maart 2026. Daarnaast is het in 2026 een kwart eeuw geleden dat Jan Eijkelboom benoemd werd als eerste stadsdichter van Dordrecht (2001) .
Toch werden zijn gedichten of die van C. Buddingh' (1918-1985) nooit aan het begin van een vergadering van de gemeenteraad voor gedragen. Dat is wel een traditie in de Tweede Kamer. Een gedicht van Eijkelboom siert wel een muur bij het Dordrechts Museum
Het lijkt erop dat de honderdste geboortedag van Jan Eijkelboom aandacht krijgt in Dordrecht, waar hij in verschillende rollen actief is geweest. De eerste activiteit staat al op de kalender.
Grote Kerk
In januari 2026 is er op vier woensdagavonden een poëziekring in de wijkzaal van de Grote Kerk. "We lezen dan samen gedichten van een dichter: dit keer van Jan Eijkelboom", aldus wijkpredikant Idelette Otten. Aanmelding wordt aanbevolen via de mail: predikant @grotekerk-dordrecht.nl.
Ds. Idelette Otten: In januari 2026 poëziekring in Grote kerk met gedichten Jan Eijkelboom
Vraag
Ook aan bestuursleden van het Buddingh' genootschap wordt nu al de vraag gesteld: waarom er ook geen aandacht is in 2026 voor zijn plaatsgenoot? De twee dichters delen niet alleen Dordrecht als hun stad, maar ook een periode wonen aan de Bankastraat.
Genoemd
In het overleg van de stichting Historisch platform werd de honderdste geboortedag van Jan Eijkelboom ook al genoemd met de datum 1 maart 2026. Zes jaar na C. Buddingh' kwam in 2021 van de hand van Kees van 't Hof de biografie uit over de Dordtse dichter en journalist: Nooit het hele hart, J, Eijkelboom: een biografie.
Geloof
Eijkelboom werd geboren in een gezin in Slikkerveer waar het geloof een centrale rol speelde. Zijn ouders waren lid van de gereformeerde bond, dat staat voor een traditionele vleugel van de brede hervormde kerk. Hij ging naar het gereformeerde Marnixgymnasium in Rotterdam. Zijn ouders verhuisden in 1928 naar Dordrecht. Zijn vader werd ook actief binnen de Hervormde gemeente. Zo kwam Jan Eijkelboom met Dordrecht in aanraking.
Hij ging naar het gereformeerde Marnixgymnasium in Rotterdam. Daarna diende hij vrijwilliger als militair in Indonesië tijdens de zogeheten politionele acties. Die tijd trok een zware wissel op hem. Jan Eijkelboom was daarna ook vooral een periode elders om studeren en voor journalistieke banen.
Na Amsterdam en Utrecht kwam hij in 1967 terug in Dordt. Het gezin betrok toen een woning aan het Steegoversloot. Het was de wens van zijn familie dat niet ver daar vandaan een pad naast het Dordrechts Museum naar hem werd genoemd.
Laatbloeier
Als dichter werd Eijkelboom een laatbloeier genoemd. Hij debuteerde in 1979. Daarvoor kwam hij in de Dordtse geschiedenis terecht als de eerste voorlichter van de gemeente Dordrecht.
Bij dagblad de Dordtenaar volgde hij in 1972 Henk van Peer (1917-1978) als hoofdredacteur op. Dat was geen gelukkige journalistieke tijd zo liet Eijkelboom meermalen weten. Hij was een schrijver, maar geen manager van een redactie. Daar hoorde nog bij dat hij dan budget verantwoordelijk was aan directeur L.W.A. De Bot. Volgens de geschiedschrijving hielden journalisten zoals Henk van Liempd, Herman Kersbergen en Rien Jille hun hoofdredacteur waar het kon uit de wind.
Eijkelboom wist wel de journalistieke vrijheid te verdedigen als een wethouder vanuit het Stadskantoor de berichtgeving poogde bij te sturen. In 1974 vertrok Eijkelboom bij de krant.
Dichtregels
Daarna leerde de stad Jan Eijkelboom steeds meer als dichter kennen. Op het Damiatebolwerk is een van zijn bekendste dichtregels gegraveerd: "Wat Blijft Komt Nooit Terug". Ook zijn in de tegelwanden van de tunnel in de Laan der Verenigde Naties, en in het hek tussen het fietspad en de weg enkele dichtregels van Jan Eijkelboom geplaatst. In heel grote kapitalen van vormgever René Knip is in het voorbijrijden te lezen: "Hier baant de laan zich onder 't spoor een weg".
Monument voor de in Nederlands-Indië gesneuvelde militairen in het Westbroekpark in Den Haag de tekst: 'Op welke grond werden ze gelegd in vreemde aarde'.
Voor De gouden man werd hem in 1983 de Herman Gorterprijs toegekend; in 1994 kreeg hij voor zijn hele oeuvre de Anna Blaman Prijs. In 2003 ontving hij de Jan Campert-prijs voor Heden voelen mijn voeten zich goed.
Naast Dordrecht is ook in Rotterdam een straat naar Jan Eijkelboom genoemd.
Gemeente archief Dordrecht/ biografisch
Wat citaten:
Geboren op 1 maart 1926 te Slikkerveer (nu Ridderkerk), overleden op 27 februari 2008 te Dordrecht. Oudste kind van Kors Eijkelboom (1899-1969), verzekeringsagent en raadslid voor de ARP in Dordrecht en Maria de Kat (1900-1990).
Huwelijk in 1959 te Amsterdam met Anje Dik (1934-2004) docente Frans. Uit dit huwelijk twee kinderen:
- Kors (1959)
- Anna (1962).
Scheiding uitgesproken in 1981. Relatie met Marion Stroober. Uit deze relatie een dochter:
-Hanna (1983).
Tweede huwelijk te Dordrecht in 1986 met Roelien de Melker (1951). Uit dit huwelijk drie kinderen:
- Sara (1988)
- Charlotte (1991)
- Gijs (1993)
De ouders van Jan Eijkelboom waren lid van de Gereformeerde Bond binnen de Hervormde Kerk; een orthodox milieu waar echter volgens Eijkelboom liefde en tolerantie heersten en geen geloofsdwang. ('van kindsbeen af was de liefde mij gegeven').
