Aller Zielen: Aandachtscentrum houdt mensen in stilteruimte in speciaal boek in herinnering
DORDRECHT - Namen staan voor herinneringen aan mensen. Het aandachtscentrum aan de Singel 275 heeft daarvoor een vorm gevonden. Meer dan dertig jaar geschiedenis van mensen komt in een stilteruimte langs. Drie gedachtenisboeken helpen daarbij.
De bijzondere boeken vol herinneringen zijn op weg naar Aller Zielen (2 november) in te zien. Bezoekers, vrijwilligers en bestuursleden, die een band met het aandachtscentrum hebben gehad, komen langs in het boek zonder dat er een onderscheid is gemaakt.
Honderden namen en dus honderden herinneringen zijn te boek gesteld. Het laat ook de historie zien van het aandachtscentrum. Vanaf 2010 is het te vinden aan de Singel 275.
Gedachtenisboekem
In het Dordtse kerkblad van (kerk) gemeentes - landelijk Protestantse kerk Nederland (PKN) - krijgt het bijzondere gedachtenisboek deze week aandacht. Drie namen - die staan voor verhalen van veel mensen die naar een ander weten zijn overgegaan - worden er uitgelicht op de achterpagina in PS.
De namen die worden genoemd zijn: de bekende binnenstadsbewoonster en de creatieve Henny Korteweg, die ,,iedereen" in de binnenstad kende als zij haar hond wandelde.
De iconische pizzabakker aan de Voorstraat schuin tegenover de Augustijnenkerk Salvatore Lombardo. En: Monique Bons. Deze vrouw stond op een wachtlijst voor een veelzijdige ,,afkick" behandeling. Na drie maanden was de wil om te blijven (af) wachten gebroken.
* Ds. Ideltte Otten van de Grote Kerk besteedt zondag 2 november vanaf half elf aandacht in de kerkdienst aan Aller Zielen.
Gedenkdag
De namen horen bij de betekenis van Aller Zielen. Die gedenkdag krijgt niet alleen in RK-kerken in Dordrecht aandacht. In de Grote Kerk zal er op zondag 2 november vanaf half elf ook aandacht zijn voor Aller Zielen.
Ds. Ideltte Otten schrijft daarover in het kerkblad: ,,De laatste tijd wint Aller Zielen steeds meer aan populariteit" . Zij vindt het op de weg van de kerken liggen om Aller Zielen een plek te geven. ,,Als dat niet gebeurt, wordt de herdenking door de uitvaartbranche en concertpodia ruimschoots opgepakt. "
Ontmoetingskerk
De Ontmoetingskerk in Sterrenburg heeft ditmaal gekozen om namen te noemen op zondag 2 november. Ds. Dick Steenks is de voorganger. Hij schrijft: Op Allerzielen, is het gedachteniszondag. We gedenken in deze dienst onze gemeenteleden die het afgelopen kerkelijk jaar zijn gestorven
* Een speciaal Aller Zielen concert op zaterdag 1 november vanaf half zes in de Trinifatiskapel.
Een dag eerder is er vanaf half zes een speciaal Aller Zielen programma - dat wordt gedragen door de stichting Dordtissimo - in de Trinitatiskapel. Ds. Ries van der Zouwen is de dirigent.
Herinneringen met aandacht bewaard
De rubriek in Kerkblad heeft als tekst:
,,In het aandachtscentrum blijven herinneringen met aandacht bewaard in een gedachtenisboek. In stilte ruimte waar het boek ligt klinkt onhoorbaar: ,,Heer herinner u de namen”.
In het boek wordt geen onderscheid gemaakt tussen mensen van voorbij. Bezoekers en medewerkers staan in hetzelfde gedachtenisboek.
Huiskamer
Om het levensboek te kunnen lezen, is wel een bewuste stap nodig. Via de huiskamer kom je in een hoek de schuifdeur tegen die toegang geeft tot de kleine ruimte. Als je binnen kijkt, ademt het ook iets uit van een kleine kloostercel. Stilte heeft veel te zeggen.
Wat direct opvalt, zijn twee makkelijke zitstoelen in het midden.. Daar tussen staat een laag tafeltje. De afstand geeft de mogelijkheid tot spreken of zwijgen.
Hoek
In een hoek staat een lessenaar. Daarop ligt het boek van mensen, die zijn overgegaan naar een ander weten. Dat past bij de historie van het centrum.
Het bestaat zeker ook door steun van kerken, vanaf 1992. Drie boeken staan inmiddels vol met herinneringen.
Een mens loopt weg van de kijker op het strand richting zee. Vlinders symboliseren veel onzegbaar. Rouwkaarten en advertenties uit kranten geven ook duiding.
Namen kunnen heel persoonlijk binnen komen als je door de boeken bladert. Het leven wordt zo herdacht of soms in dankbaarheid gevierd.
Henny Korteweg
Henny Korteweg (1949-2025) is niet alleen in het boek zichtbaar. Ze leeft voort door schilderijen. Het aandachtscentrum heeft haar werk aan een witte muur opgehangen. Henny vond de inspiratie als zij met haar trouwe hond vanuit de Boogjes op pad ging.
* Werk van Henny Korteweg (1949-2025) is nog steeds te bewonderen in het aandachtscentrum aan de Singel 275
Salvatore Lombardo
Salvatore Lombardo ((1946-2023) staat ook in het gedachtenisboek Zijn levensverhaal staat voor een echte Italiaanse pizzabakker. Aan de Voorstraat bakte hij voor het raam van zijn restaurant. Salvatore hield vaak even zijn hand vrij om groeten te kunnen wisselen met voorbijgangers
* Lange tijd de pizzabakker aan de Voorstraat Salvatore Lombardo Hij was het gezicht van Ristorante Piccola Italia. Veel Dordtenaren konden Salvatore volgen, terwijl hij achter het raam pizzabodems in de lucht gooide
Monique Bons
Het verhaal van Monique Bons (1973-2010) blijft indringend. Na meerdere ontmoetingen op straat in de binnenstad, wilde zij haar levensverhaal vertellen aan een journalist van het dagblad.
,,Mijn pleegmoeder kijkt – als zij koffie drinkt – vanuit het raam van het V. en D. restaurant naar me. Ik voel dat zij er is. Ik denk dat ik onbereikbaar ben geworden voor haar. Ze houdt mij vast in haar hart.”
Dat besef spreekt uit de tekst op de rouwkaart van Monique. Haar dierbaren hebben gekozen uit de Statenbijbel voor Romeinen 7 vers 19. De worsteling waarover de apostel Paulus schrijft raakt het aardse bestaan van Monique.
De grote twijfel of eens een nieuwe aardse toekomst voor haar zou zijn weggelegd, is herkenbaar. Want het goede dat ik wil, doe ik niet, maar het kwade, dat ik niet wil, dat doe ik.
Grafsteen
Psalm 103 vers 8 (berijmd) staat op haar grafsteen: Gelijk het gras is ons kortstondig leven, Gelijk een bloem, die op het veld verheven, Wel sierlijk pronkt, maar kracht'loos is en teêr.
Monique vertelde op straat de journalist te hopen op een lange behandeling in een gespecialiseerd centrum ver buiten Dordt. ,,Ik sta alleen op een wachtlijst”.
Op straat ontdekt ik haar veel later weer. ,,Ik heb het volgehouden om drie maanden te wachten op een speciale behandeling. Toen viel ik terug. Ik kon het niet volhouden om nog maanden te wachten op mijn behandeling.”
Voor haar dierbaren moet die terugval ingrijpend zijn geweest.
In haar leven, dat op straat zichtbaar was, takelde Monique steeds verder af. Ze bleef op een bepaald moment uit het zicht. Het gedachtemisboek geeft uitsluitsel. Ze is op 37-jarige leeftijd overleden.
Het is van groot belang dat het aandachtscentrum en andere instellingen in Dordt voor mensen die dakloos of thuisloos zijn, barmhartig kunnen blijven.
(tekst PS Hans Berrevoets)
Meer informatie over het diaconaal aandachtscentrum, dat ook als aandachtscentrum bekend staat:
Tekst van de website aandachtscentrum
Het Aandachtscentrum kan niet zonder de steun van kerken, bedrijven en particulieren. Wilt u ook helpen om ons inloopcentrum onder de aandacht te brengen van de mensen in uw omgeving, ga dan aan de slag als ambassadeur van het Aandachtscentrum. Coördinator Gerda Post vertelt er graag over.
* Coördinator aandachtscentrum Gerda Post:
Historie Aandachtscentrum
(tekst van eigen website)
Het Diakonaal Aandachtscentrum Dordrecht is al ruim 30 jaar een inloophuis(kamer) waar mensen rust vinden, een praatje maken met de vrijwilligers of gewoon wat zitten lezen. In Dordrecht gestart in 1992, op initiatief van de diaconieën van de Hervormde en Gereformeerde Kerken van Dordrecht en Zwijndrecht en in het jaar 2000 uitgebreid met de stichtingsraad, waarin meerdere kerken participeren. Die betrokkenheid blijkt uit financiële bijdragen, het werven van nieuwe vrijwilligers en het adviseren en ondersteunen van het bestuur.
Tot 2010 was het Aandachtscentrum gevestigd aan de Steegoversloot in Dordrecht en in 2010 nam het Diakonaal Aandachtscentrum Dordrecht zijn huidige pand aan de Singel in gebruik.
Hofkwartier
De verhuizing was noodzakelijk vanwege
de ontwikkelingsplannen van de gemeente Dordrecht met het Hofkwartier, waarvan het vorige pand een onderdeel is. Er is een stiltecentrum aanwezig waar bezoekers zich terug kunnen trekken.
Het aantal bezoekers is in de jaren tot aan de start van Covid flink toegenomen. In 1992 waren dat vier tot zes bezoekers per middag tot aan gemiddeld 50. Tijdens corona zijn contactmogelijkheden met de doelgroep gezocht binnen de geldende beperkingen.
Sinds 2023 is het Aandachtscentrum gelukkig weer 6 dagen per week open. Het voorziet in een behoefte van een groeiende groep mensen die eenzaam is, dak- en/of thuisloos is en is voor deze mensen een baken en rustpunt.
Kerken
De participerende kerken, de kerken die het Aandachtscentrum hebben opgericht, zijn vertegenwoordigd in de stichtingsraad. De stichtingsraad heeft een adviserende rol en komt twee keer per jaar samen om bijgepraat te worden over het reilen en zeilen in het Aandachtscentrum door de coördinator en het bestuur. De volgende kerken hebben zitting in de stichtingsraad:
PKN Zwijndrecht
Gereformeerde kerk Zwijndrecht-Groote Lindt
Protestantse Kerk Dordrecht (bestaande uit Hervormde Gemeente Dordrecht en de Protestantse Gemeente Dordrecht-Dubbeldam (PGDD))
Zuidhovenkerk – Christelijke Gereformeerde Kerk
Kandelaarkerk – Nederlandse Gereformeerde Kerk
Open Hof – Nederlandse Gereformeerde Kerk
Remonstrantse gemeente
Vrije Evangelische Gemeente
Kruiskerk – Baptistengemeente
Heilige Theresia van Ávila Parochie
De dagelijkse werkzaamheden in het Aandachtscentrum worden uitgevoerd door een team van ongeveer dertig gemotiveerde en getrainde vrijwilligers. De dagelijkse gang van zaken wordt aangestuurd door het stafteam en de coördinator. Vier medewerkers vormen samen met de coördinator het stafteam.
