KIJK IN DE WIJK - anders bekeken - 'Statenplein op z’n kop'
DORDRECHT - Is dit een column? Nee, te lang en met foto's. Is het nieuws? Nee, hooguit 'nepnieuws'. Wat het dan wel is laat ik aan u over, maar het is in ieder geval wel 'nieuw'!
Ik kom namelijk terug op mijn belofte die ik afgelopen meivakantie deed in mijn column ' Wegens vakantie geopend‘ .
Daarin schreef ik dat ik dankzij mijn vakantie (Chania op het Griekse eiland Kreta) het Statenplein wel degelijk kon vergroenen en dat het potentie zou hebben om uit te groeien tot het 'hart van de stad' .
Het Statenplein kun je ook het ‘plein der zuchten’ noemen. Al jaren worden er pogingen ondernomen om het aantrekkelijk te maken voor Dordtenaren en toeristen. Evenementen zijn er nauwelijks mogelijk, mede door de weekmarkt.
Wat ik hieronder als een 'Grieks orakel' uitkraam - en laat zien - is in het kader van een ‘meedenk-dingetje’. Niet voor niets liet ik in de voorbeeld plattegronden het plein voorzien van een vleugje humor door er een hart in te verwerken. Het hart is overigens ook mijn steek onder water over het plan om de, eindelijk in ere herstelde ijsbaan, niet op de Spuiboulevard, maar op het Statenplein te laten verschijnen. In mijn column ‘Het hart van de stad’ dacht ik ook hardop na.
Ferry
-------
Statenplein
In mijn jeugd was het plein ‘half-om-half’. Op de onderstaande foto is dit duidelijk te zien, parkeerplaatsen en een aantal kiosken.
De tekst gaat onder de foto's verder
De weekmarkt was toen nog op het Scheffersplein. Lang geleden verhuisde de weekmarkt naar het Statenplein.
In de loop der tijd zouden er nog meerdere pogingen volgen om het plein te veranderen. Het plein werd o.a. opgefleurd met een fontein, een lange houten bank en bijzondere lantaarnpalen met prachtige bloembakken. Wil je de bloemen zien dan moet je wel naar boven kijken, maar zonder gekheid, het is beslist de moeite waard om een stijve nek op te lopen.
De horeca kreeg meer ruimte voor terrassen, maar dat bleek niet genoeg om het plein écht te laten leven en te vergroenen. De laatste poging was niet zo lang geleden met een kunstproject waarbij bomen in enorme saaie houten bakken met een sjofel steeds verplaatst werden.
Inspiratie met een Grieks sausje
Tijdens onze vakantie op het Griekse eiland Kreta zag ik in de tweede grote stad Chania, hoe het ook anders kan. Daar werd het ‘Plein 1866’ * - met dank aan de Europese subsidie - in twee jaar tijd volledig vernieuwd.
Het plein is omringd door drie winkelstraten, met brede stoepen en bankjes die het geheel verbinden. Bomen worden 's avonds sfeervol verlicht en het geheel voelt als een stadsoase.
*Het plein is vernoemd naar de Grote Kretenzische Revolutie tegen de Ottomaanse overheersing (1866–1869) en is nu een levendig, groen en multifunctioneel stadsplein.
In de onderstaande video laat ik foto’s zien hoe het bewuste plein is ingericht met zitjes, borders, grasvelden, bomen en kunstobjecten. Kleine winkeltjes en een openbaar toilet zijn harmonieus ingepast. Het inspireerde me om na te denken over hoe ons Statenplein óók een echt stadshart kan worden.
De tekst gaat onder de video verder
In het filmpje heeft u niet kunnen zien dat dit plein langer en iets smaller is dan ons Statenplein. De kracht is dat de vier straten en het trottoir zo zijn geïntegreerd dat het net lijkt alsof het een breed plein is. Doordat er gebruik werd gemaakt van verschillende steensoorten wordt het plein ook veel speelser/vrolijker.
Bij ons heb je eigenlijk maar één straat (Nieuwstraat) en aan alle zijden van het plein brede wandelmogelijkheden.
De huidige fontein spuit wel, maar is alleen op warme dagen voor - vooral - Dordtse kinderen aantrekkelijk. Waarom niet wat speelser met bijvoorbeeld meerdere waterstralen en zitkeien eromheen — zoals te zien is op de onderstaande foto in het vernieuwde dorpshart van Burg-Haamstede. Ik wil er wel een aantekening bij maken qua stenen. In Burg-Haamstede lijken de enorme stenen iets te veel op stenen die me aan de dood doen denken. Of laat ik nu mijn fantasie te veel gaan!
Plattegronden
De plattegronden maakte ik met het Office-programma PowerPoint. Misschien toont het wat amateuristisch aan, maar hopelijk komt u er toch uit. Het gaat om een eventuele invulling van het plein. De horeca staat nu op één plek ingetekend, maar je zou ook aan een ‘horeca-terrassen-hoek’ (van de Nieuwstraat tot de Kolfstraat) kunnen denken.
Het groen met de verhoogde betonnen muren met zitplanken is een keuze. Je kunt ook cortenstalen bakken nemen die je kunt verplaatsen als het nodig is (bijvoorbeeld voor de komst van de ijsbaan of een grote kerstboom tijdens de Dordtse Decemberdagen).
Ik vermoed dat de 'handel' en omwonenden niet staan te springen om de kermis naar de binnenstad te halen, maar ik dacht er wel over na. (De grote attracties op het Statenplein, kleinere in de Sarisgang). In ieder geval zou het mooi zijn als de Sarisgang een echte natuurlijke toegangsweg zou worden naar het Statenplein met dezelfde bloembakken, grasperken en bankjes. Zo ontstaat er een doorlopende wandelroute (ook toegankelijk voor scootmobielen) van de Visstraat naar het Statenplein (Fietsen alleen aan de hand) en gratis stallen in de nieuwe fietsenstalling). Je zou ook kunnen denken aan een permanente kerstboom in één van de hoeken van het Statenplein of bij de aansluiting van de Sarisgang naar het plein.
Omdat ik niet weet hoe groot de overdekte ijsbaan tijdens de Dordtse Decemberdagen zal worden, heb ik de ijsbaan bewust niet ingetekend, maar hopelijk kan de baan dan 'op zijn oude vertrouwde plek' , in het hart, naast het toiletgebouw.
Evenementen
Een terugkeer van de oude muziektempel, in een modern te groot jasje, zou het plein geschikt maken voor evenementen - denk aan o.a. Big Rivers en Open podium.
Stiekem zie ik Big Rivers dirigent-en entertainer John Stinissen er al staan!
Zo'n open, toegankelijk podium aan de rand of in het midden van het plein (zie plattegrond), met een goede bereikbaarheid voor vrachtverkeer, kan veel toevoegen.
Willem van Oranje en toiletten
Het standbeeld van Willem van Oranje zou naar het Statenplein kunnen verhuizen, bijvoorbeeld in een grasperk met wat struiken.
Of misschien nog beter op het Hofplein (b.v. bij de ingang van het ‘Hof van Nederland’) of elders op het plein waar voldoende ruimte is (zie onderstaande foto montage).
Een ander praktisch punt: het gebrek aan damestoiletten. Kort geleden stond er in alle landelijke kranten een artikel over het tekort aan damestoiletten, en dat er daarom enorme rijen ontstaan bij bijvoorbeeld evenementen en luchthavens. Een mooie gelegenheid om in het hart van de stad een stenen gebouwtje (’s nachts dicht) te plaatsen met vier dames- en twee herentoiletten en twee urinoirs en een werkkast voor schoonmaakspullen. Het gebouw wordt gedeeltelijk afgeschermd met groen en voorzien van bankjes zodat de 'hotspot' nauwelijks zal storen in het straat/pleinbeeld.
Groen en winkeltjes
Voor het groen pleit ik voor onderhoudsarme bodembedekkers zoals sedum rond de boomspiegels. Bloeiende planten als lavendel staan slechts een kleine periode van het jaar heel mooi en vraagt daarna veel onderhoud. Overigens zou het onderhoud ook kunnen worden ‘uitbesteed’ aan stagiairs (of aan een examenklas) van Yuverta. Dit in het kader van een maatschappelijke stage.
In Chania stonden twee kleine winkeltjes op het plein. In Dordrecht zou een kleine VVV-hub of ‘foodhal’ met Dordtse specialiteiten zoals Brokking-gebak, appelmarijn, schapenkopjes of Rutte-likeur het plein karakter geven. Een klein politiebureau of EHBO-post zou tijdens evenementen ook praktisch zijn.
Tot slot
Over een jaar of vijf wilt de gemeente de weekmarkt laten verhuizen naar de Visstraat/Bagijnhof. Ook wilt men parkeergarage Visstraat voor een slordige 4,3 miljoen overnemen van de huidige eigenaar zodat dadelijk de parkeergarage alleen nog voor de bewoners is.
Pas dan zal onze binnenstad autoluw (Zero-emissie zone) worden, een plek waar mensen de ruimte krijgen.
Nogmaals, wat u gelezen en gezien heeft zijn slechts 'meedenk ideeën'. We moeten ook niet voorbij gaan aan de toegangswegen voor o.a. de bewoners naar de bewuste parkeergarage en hoe de winkeliers en marktlieden hun winkels en kramen moeten bevoorraden.
Wie de video bekeek, ziet hoe zorgvuldig en liefdevol men in Chania met hun plein omgaat en kan zich voorstellen wat ook in Dordrecht mogelijk is.
Een groene, schone, levendige plek voor ontmoeting, cultuur, ontspanning en stadsdynamiek. Precies wat het Statenplein verdient.
AD Columnist Kees Thies zegt in zijn column van afgelopen maandag - over parkeergarages in de binnenstad - 'Minder blik op straat betekent meer ruimte voor ontmoeting, groen en leven. Dat trekt bewoners én bezoekers aan.’
Juist! En waren gaan ze dan naar toe?
"Naar het Statenplein: ‘Het hart van de stad’!"
Nu maar hopen dat de metamorfose van het Statenplein niet zal eindigen in een 'Grieks-Dordtse tragedie'!
----------
Foto’s en bewerkingen: Ferry Visser
FOTOALBUM
In het fotoalbum vindt u o.a. de vergrootte fotobewerkingen. Klik op een afbeelding om te vergroten. Via de pijlen links en rechts kunt u doorbladeren.
Wilt u reageren? Graag zelf, maar geef niet af op mijn 'voorzetje'. Denk gewoon lekker mee. Het Statenplein moet een plein worden waar we trots op mogen zijn. Het gemeentebestuur leest namelijk ook mee en wie weet maken we er dan echt een feestje van!
E-mail Ferry: voordelens@gmail.com
******
Bent u nieuwsgierig naar wat onze ‘Dordrecht.net’ – columnisten Bert den Boer en Ferry Visser te vertellen hebben? Klik dan HIER .
