De stilte doorbroken in de Trinitatiskapel, met de snaren van een altviool en piano is dat geen straf…
DORDRECHT - Soms vraag ik me af wat mij meer aantrekt, de stilte of de ruimte vullende muziek. Deze vraag stelde ik mezelf op het moment dat ik de stilte van mijn woonkamer inruilde voor een veelbelovende muziekavond in de Trinitatiskapel. Mijn fietstocht ernaartoe vormde een gepaste buffer en een mooie gelegenheid om er nog even over door te denken. Directe aanleiding voor mijn denken hierover was de titel van het recital van altviolist en muzikaal alleskunner Karin Dolman en pianist Lauretta Bloomer: De Stilte Doorbroken. De fietsrit was te kort om alle facetten van deze vraag naar behoren af te werken. Komende dagen maar even meer tijd nemen zo nam ik me voor … Eerst maar eens de muziek.
Karin Dolman en Lauretta Bloomer
De trouwe bezoeker van Dordtse kamermuziek-concerten kent Karin Dolman natuurlijk. Een enthousiaste, energieke pleitbezorger van de kamermuziek en vooral van het repertoire voor de altviool. Daarbij zoekt ze met zielsverwanten naar stukken die zelden (of nooit) zijn opgenomen. Niet alleen uit nieuwsgierigheid. De missie is om nieuw repertoire te vinden, onder meer ter inspiratie voor nieuwe generaties muzikanten en liefhebbers.
Nu woon ik nog niet zo lang weer in Dordrecht, mijn geboorteplaats, en maak ik steeds weer kennis met nieuwe musici uit de regio. Dit keer met Lauretta Bloomer, die het energieke en enthousiaste van Karin Dolman in alle opzichten deelt.
Sinds ongeveer een jaar woont Lauretta Bloomer in Sliedrecht waar ze pianoles geeft aan gevorderde leerlingen. Na studies in Londen en Wenen en optredens over de hele wereld streek ze neer in Nederland waar ze een veelgevraagde pianiste werd. “Ik speel het liefst kamermuziek, en samen ”.
Onbekend werk
In de Trinitatiskerk doorbraken Karin Dolman en Lauretta Bloomen de stilte met voor mij onbekend en verrassend werk. In veel kringen en omstandigheden geld wel het adagium onbekend maakt onbemind. Zo ook in de muziek. We luisteren graag naar vertrouwd repertoire met muziek van grote componisten. En vaak komen we bij een kennismaking met nieuwe muziek tot de ontdekking dat er zo veel meer is wat ons roert en boeit?
Het programma van vrijdagavond omvatte werk van vier relatief onbekende Engelse componisten. Nu is het boeiende van mijn schrijfwerk dat ik vooral na een muziekavond, op zoek ga naar de achtergronden van wat ik gehoord en gezien heb. Uiteraard ga ik daarbij online en vind ik meestal veel en nuttige informatie. Zo’n diepzeeduik combineer ik graag met speurtochten in mijn boekenkasten en luister ik dagenlang de gespeelde muziek terug, met daarbij de nodige uitstapjes naar verwant repertoire. En ja, de ‘Algemene Muziekencyclopedie’, tientallen jaren geleden aangeschaft, is voor mij nog steeds een waardevol naslagwerk…
William Lloyd Webber vinden we daar helaas niet in terug. Zoonlief Andrew uiteraard wel, bekend van onder meer Jesus Christ Superstar en Evita… Maar goed, vader William kon er ook wat van. Zijn sonatine voor altviool en piano schreef hij toen hij nog maar 20 jaar oud was. Een kort maar warm en melodieus stuk in de geest van de Engelse Romantiek.
De stilte werd echt stevig doorbroken met de Sonata van Alan Rawtsthorne (1905 – 1971). Mijn encyclopedie is kort en verwijst onder meer naar invloeden uit de Franse neo-klassieken… Deze sonata voor altviool en piano dateert uit 1937, een jeugdwerk. En dat kun je wel horen. De energie spat ervan af. Voor onze eigen altviolist Karin en voor Lauretta een mooie gelegenheid om alle facetten van haar kunnen te demonstreren: virtuoos, energiek, diep van toon, ook melancholisch. Zelf hou ik vooral van die melancholie, waar de verstilling wordt opgezocht. De altviool en ook de cello zijn daar bij uitstek de instrumenten voor.
In de sonata van Rawsthorne vond ik die melancholie terug in het derde deel, het Adagio.
De derde Engelse componist van de avond Howard Ferguson(1908 – 1999) componeerde niet veel, was vooral docent en musicoloog. Zijn ‘Four short pieces’ waren in eerste instantie bedoeld voor klarinet en piano. Ferguson zelf zorgde ervoor dat het ook voor de altviool en piano bestemd was. Van deze vier ‘pieces’ bleef het derde deel,‘Pastoral’, bij me hangen. Helaas kon ik bij mijn online speurtocht geen versie meer terugvinden van de altviool en piano. Wel de uitvoering met klarinet, en ook dat was meer dan de moeite waard. Ik kan het iedereen aanraden om ook even op onderzoek uit te gaan. Je stuit op zo veel pareltjes! Groot gevaar is wel dat je tijdens dat speurneuzen verdwaald raakt in een sprookjesbos en er niet zo eenvoudig meer uit komt. Ook weer niet zo erg, want tijdens mijn momenten dat ik even ‘de weg kwijt was’ stuitte ik op muziek waar de altviool een heerlijke combinatie blijkt te kunnen vormen met piano en klarinet.
Gelukkig kon ik weer tijdig de weg terugvinden, anders was ik de vierde componist van de avond, sir Arnold Bax (1883 - 1953) niet meer tegengekomen. Zijn Sonata voor altviool en piano dateert van 1922, het oudste van de uitgevoerde muziek. Bax werd geïnspireerd door onder mee de Keltische en Ierse mythologie en toont zich een ware Britse laat-romanticus. In mijn Muziekencyclopedie lees ik dat hij naast Vaughan Williams de beste Engelse symfonicus was… Nu kan ik dat moeilijk beamen of weerspreken, daarvoor ben ik te weinig ingevoerd in de rijke Engelse Klassieke muziek. Energiek en melodieus is de uitgevoerde muziek in ieder geval.
Stilte
Het weekend was weer gevuld met prachtige klanken, te beginnen op vrijdagavond in de Trinitatiskapel, gevolgd door een paar dagen met kamermuziek in mijn eigen woonkamer. Ik sluit weer voor even alle muziekkanalen om de stilte op te zoeken, een stilte die overigens ook in de muziek soms belangrijker is dan de noten die klinken. Het een kan niet zonder het ander.
Gehoord in de Trinitatiskapel, op vrijdag 22 augustus:
De Stilte Doorbroken, recital van Karin Dolman, altviool, en Lauretta Bloomer, piano
Muziek van William Lloyd Webber, Alan Rawsthorne, Howard Ferguson en Arnold Bax
Komende concerten in de Trinitatiskapel:
30 augustus: Het Van Baerle Trio 20.00 uur
31 augustus: Brunsvik Trio 16.30 uur
