Ode aan de schoonheid of ode aan het masker van de schoonheid? Gezien in Filmtheater De Witt: Parthenope.
DORDRECHT - Mag het nog wel, in alle openheid genieten van of zelfs verlustigen aan de schoonheid van een schaars gekleed meisje? Laat ik maar direct het antwoord geven: in een film van de Italiaanse regisseur Paolo Sorrentino kan het uitgroeien tot een centraal gegeven. We kennen Sorrentino van de met een Oscar bekroonde film ‘La grande Bellezza’ en van ‘De Hand van God’, over respectievelijk Rome en Napels, de laatste is zijn geboortestad.‘Parthenope’ kun je beschouwen als een ‘ode aan de schoonheid’. En niet alleen de schoonheid van een mooi jong meisje Parthenope, gespeeld door de inderdaad beeldschone Celeste Dalla Porta. De film gaat ook over Napels, met alle schoonheid maar ook met alle weerbarstigheid die binnen de stad verscholen gaat.
We volgen Parthenope vanaf haar geboorte in 1950. Het meisje wordt vernoemd naar de beeldschone sirene en halfgodin, oermoeder van de stad. De sirenen in de Griekse mythologie waren beeldschone onweerstaanbare verleidsters van zeelieden. De film verspringt in de jaren, loopt netjes langs een chronologische weg.
1968. Parthenope is inmiddels de oogverblindende jonge vrouw waar alle jonge mannen van Napels zich aan vergapen. Ze flaneert in badpak of korte jurkjes over rotsachtige stranden en boulevards. Jonge mannen met ontbloot bovenlijf kijken haar vanuit een roeiboot of staande op rotspartijen verlangend aan… Parthenope houdt afstand.
Keer op keer vragen haar aanbidders “Waar denk je aan”. Het leidt louter tot mysterieuze blikken, een antwoord geeft ze niet.
Tegelijkertijd ontwikkelt Parthenope zich tot een intelligente jonge vrouw. Ze voelt zich aangetrokken tot oudere intelligente mannen en mannen met een rafelrandje. Haar ontmoetingen en gesprekken met de Pater Familias, de Engelse schrijver John Cheever (Gary Oldman) en een gluiperige bisschop (Peppe Lanzetta) leiden tot bijzondere gesprekken. De vraag van de pater Familias “Als ik 40 jaar jonger was, zou je dan met me trouwen?” beantwoordt ze met “Verkeerde vraag van de verkeerde persoon: Als ik 40 jaar ouder was zou je dan met mij trouwen?”
De vrijwel onbereikbare femme fatale ontwikkelt zich van een schaars geklede jonge vrouw tot een alom geprezen wetenschapper, inmiddels gehuld in mooie Italiaans gesneden mantelpakken.
2023. Parthenope neemt afscheid van haar werk als geslaagd hoogleraar antropologie en keert terug naar haar geboortehuis. De dromerige en afwezige blik is altijd gebleven.
Sorrentino heeft met zijn nieuwste film vooral gezocht naar ‘schoonheid’ vanuit een esthetisch, filmisch perspectief. Het ging niet zo zeer om de schoonheid van de jonge vrouw, maar om schoonheid als beeld. De kustlijn van de stad, een paardenkoets die als interieur in een slaapkamer wordt gebruikt, het interieur van een kerk waar de bisschop Parthenope rondleidt, zelfs de macabere zoon van haar hoogleraar. Alles in het licht van de schoonheid en het beeld.
Om te concluderen dat schoonheid wel degelijk in beeld kan worden gebracht, maar niet is waar het uiteindelijk om draait.
Parthenope is de 21steeeuwse versie van het Odysseus verhaal over de verleidelijke sirene die het hoofd van mannen op hol doet slaan, met een enkele uitzondering. Een paar duizend jaar geleden weerstond Odysseus zich van de verleidingen van Parthenope (door zich vast te laten binden aan de mast van zijn passerend schip). De hedendaagse Parthenope doet niet veel anders. “Beauty is like war, it opens doors” wordt ergens gezegd. Niet direct een vergelijking die ik zelf zou willen of kunnen maken. Misschien laat de film ook juist het tegendeel zien. Schoonheid kan ook masker zijn of een ondoordringbare kluisdeur.
Gezien in Filmtheater De Witt: Parthenope
regie: Paolo Sorrentino
Met: Celeste Dalla Porta, Daniele Rienzo, Dario Aita, Gary Oldman.
Voor speeltijden, zie de website van het filmtheater
Parthenope (Celeste Dalla Porta) en John Cheever (Gary Oldman)
