Filmrecensie: Joan Baez, nachtegaal en vredesactiviste

13 juni 2024 • 14:15 door Jacques Malschaert
Filmrecensie: Joan Baez, nachtegaal en vredesactiviste
Filmtheater De Witt

DORDRECHT - De eerste film die ik in de bioscoop zag was ‘Woodstock, Three Days of Peace, Music & Love’. De film dateert uit de zomer van 1970. Net veertien jaar geworden overrompelde het me volledig. De muziek, de vrijheid, de geweldloosheid die het uitstraalde met vierhonderdduizend jongeren bij elkaar.

Poplegendes als Carlos Santana, Jimmi Hendrix, Crossby Stills Nash & Young en Creedence Clearwater Revival traden er op. En aan het eind van de eerste dag stond daar een jonge vrouw met haar gitaar, Joan Baez. In haar eentje vulde ze het podium. Het was al donker en het leek of de honderdduizenden hun adem inhielden. Ik kende haar van een elpee die mijn broer had gekocht.

Joan Baez ontwikkelde zich tot een fameus folkzangeres en vredesactiviste. Ze was er bij toen Martin Luther King zijn toespraak ‘I had a dream’ hield. Als tiener raakte ik in de ban van de thema’s geweldloosheid en vrijheid en van de mensen die dat predikten.

Een paar jaar na Woodstock werd ik opgeroepen voor de militaire dienstplicht. Ik deed met succes een beroep op ‘De Wet gewetensbezwaarden’, zoals die wet werd genoemd. In het dagelijkse jargon werd ik ‘dienstweigeraar’.

Deze jongen fietste gisteren, wat jaartjes en ervaringen rijker, richting Filmtheater De Witt, in de wetenschap dat daar een bioskoopfilm in première ging over één van zijn idolen, Joan Baez.



Afscheid
Met de film“Joan Baez: I am a Noise”kijken we terug op het leven van de zangeres. Het is een openhartige terugblik, waarbij haar afscheidstournee uit 2018 / 2019 de kapstok vormt. Aan de kapstok wordt veel beeldmateriaal uit het omvangrijke privé-archief gehangen, met60 jaar muziek en strijd voor de wereldvrede. Dagboekaantekeningen en brieven komen via knappe animaties tot leven. Het derde ‘jasje’ dat aan de kapstok wordt gehangen zijn de ontboezemingen van Joan Baez zelf. Met één van de filmmakers, Carol O’Connor praat ze openhartig over de donkere onderstroom in haar leven. Bobby Dylan heeft haar hart gebroken. Intiem zijn met één persoon lukt nauwelijks meer, het lukt wel op een podium met tweeduizend mensen. Ze kampt met neuroses die worden onderdrukt door verkeerde medicijnen.

Ze trouwt met de activist / journalist David Harris. Zoon Gabriel wordt geboren als vader David in de gevangenis zit vanwege zijn politieke activiteiten. Moeder Joan heeft niet veel tijd voor een gezinsleven. Te druk met “saving the world”, aldus Gabriel, met wie ze alsnog een goede band weet op te bouwen. Dat blijkt wel tijdens haar afscheidstournee waarbij Gabriel de percussie voor zijn rekening neemt en moeder Joan liefdevol zijn overhemden strijkt voor ze het podium betreden.

Herinnering?
Een lastig onderdeel van haar ontboezemingen en daarmee de film vormt de terugblik op haar leven binnen het Quakersgezin Baez. Het blijft allemaal wat vaag, Aan het begin van de film twijfelt ze nog over de betrouwbaarheid van herinneringen. In de loop van het verhaal wordt toch een beeld geschetst waarbij vader Baez zich min of meer heeft vergrepen aan minstens één van zijn drie dochters.
Op de vraag welke decennium de mooiste van haar leven was aarzelt ze niet: het laatste.

Authentiek en intiem
De film is een mooi portret, onthullend, intiem en authentiek, zit vol met fraaie fragmenten. Soms wat geregisseerd, maar vaak ook spontaan. Op de bank in haar woonkamer lukt het net om nog een hoge noot te raken, waarbij haar hond heerlijk meedoet. Later zien we haar in Parijs tijdens haar afscheidstournee. Op het plein voor de hotelkamer speelt een percussiegroep. Op blote voeten snelt ze naar buiten om op het aanstekelijke ritme in haar eentje een dans te beginnen.

Als jongetje van veertien zag ik tijdens dat Woodstock festival een ‘heilige’ met gitaar en nachtegaalstem “We shall overcome” zingen. Nu, ruim 50 jaar later, is de bewondering gebleven. Alleen, met haar eigen woorden moeten we het heilige er maar even van afhalen: “I am no Saint, I am a Noise”. En zo is het.

Gezien in Filmtheater De Witt:

Joan Baez: I am a Noise

Nog te zien in De Witt

Gerelateerde straten:
Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.