DORDRECHT - De Dordtse Historische kalender heeft Pieter Bas (1850-1936) een plek gegeven, want eind 2011/begin 2012 kan een jubileum worden gevierd: 75 jaar!
De Dordtenaar van geboorte Pieter Bas overlijdt zo lang terug en Bomans schreef het verhaal op. Wellicht wordt er net als in Gouda en Leiden ook nog een gevelsteen ter ere en ter herinnering aan Pieter Bas onthuld. De memoires of gedenkschriften van minister Pieter Bas die bijeengezameld en geordend zijn door schrijver Godfried Bomans zijn gedateerd in december 1936. Die datum wordt in een aantal studies aangehouden voor het begin van de avonturen van Pieter Bas, die volgens Bomans zijn eerste stappen in Dordrecht zette.
Sommige bronnen houden ook (begin) 1937 aan voor de eerste druk van het Pieter Bas, de Bomans-minister van Dordtse bodem..
In het eerste hoofdstuk beschrijft Bomans de geboorte en eerste levensjaren van de latere minister. Zijn vader stond (deels0 hiervoor model. Dit heb ik voorzeker met vele grote mannen gemeen: dat ik in Dordrecht geboren ben. De inwoners – die ik vanaf deze plaats hartelijke groet – kunnen U het eenvoudige huis aanwijzen: Op den hoek van de Jan de Witstraat en het oude Muntplein. Er is daar volgens Bomans dus een minister geboren. De krant van Dordt heet in het boek van Pieter Bas de Dordtsche Bazuin.
De vader van de minister was lid van de Waalse kerk in Dordrecht van dominee Perk, de vader van Jacques Perk. Het mag geen toeval heette dat de Dordtse dichter Perk werd geboren in 1859 en dat Pieter Bas in Dordrecht begint tegen het decor van Dordrecht van rond 1860. In 1861 kwam zelfs de minister van onderwijs op bezoek op de Bomans-Pieter Bas-school in Dordrecht. Bomans geeft namens Pieter Bas ook een Dordtse lied door in zijn werk. Ook de Wijnstraat wordt genoemd. De stad kende toen twee beroemde fotografen.
Bij Bomans lopen feiten en fantasie soms in zijn werk door elkaar heen. Toch blijven er markante punten in het werk van Pieter Bas, naast de speciale vermelding van ds. Perk.
Een voorbeeld:
Dordrecht kent nog een oude Sociëteit "Amicitia" aan het Vlak.
Bomans schrijft over Amicitianen
Gé vaartjes is na zijn biografie over Top Naeff -bezig met een studie naar Godfried Bomans.
Dordrecht is hem al bekend dankzij Top.
Dordrecht kan zich dus - na de herdenking van de 150 ste geboortedag van Perk in 2009 en de Top Naeff biografie in 2010 - ook opmaken om het jubileum van 75 jaar Pieter Bas eind 2011/begin 2012 een plek te geven.
www.dordtsehistorischekalender.nl
Auteur: Godfried Bomans (1913-1971)
De politicus mr. Pieter Bas (1850-1936) werd geboren in Dordrecht als jongste zoon van de gemeentesecretaris. Na de Latijnse school studeerde hij rechten in Leiden. Hij trouwde met Catharina Dorre en kreeg met haar negen kinderen. Zijn politieke carrière was gevarieerd. Hij was lid van de Tweede Kamer, burgemeester van Gouda, minister van onderwijs en vertegenwoordiger bij de volkenbond. Ondanks zijn hoge positie nam hij het leven relativerend, vrolijk en lichtvoetig op. Tegen het einde van zijn bestaan begon hij aan zijn memoires en sloot hij vriendschap met de jonge student Bomans, die na zijn overlijden uit de nagelaten papieren dit boek samenstelde. Aldus in het kort de inhoud van het succesvolle debuut van Godfried Bomans, die zich hiermee losrukte uit zijn vastgelopen studentenbestaan. Alle aantrekkelijke elementen van zijn werk zijn al aanwezig: de humor, de verzorgde stijl, de bespiegeling. In Leiden en Gouda zijn gevelstenen ter ere van Pieter Bas onthuld. |
