Alles over Dordrecht...

Column

Borrelpraat (dinsdag 7 juli 2015)

Afbeelding bij Column: Borrelpraat

 “Ken ik mijn collega’s eigenlijk wel?” merkte een deelnemer aan een van mijn trainingen onlangs op, terwijl hij vorsend de kring rondkeek. “Wat weet ik eigenlijk van jullie? Wat weten jullie van mij?” Hij bracht het prikkelend, en tegelijkertijd uitnodigend. Nu nodigt het mooie zomer weer uit om lekker op een terras te zitten. Wat is er leuker dan genieten van het weer en de mensen om je heen. Tja, en hoe goed ken je die dan?

Volgens mij zijn er vier vormen van overleg. Downloaden, discussie, dialoog en ‘the flow’. Downloaden is de vorm waarin je iets vertelt aan iemand, zonder dat je geïnteresseerd bent in wat de ander daar eigenlijk van vindt. Bij discussie staat je eigen mening voorop. Je bent sterk gericht op overtuigen en wilt het ongelijk van de ander aantonen. In de politiek noemen we deze vorm van overleg debat. Al eens een politicus gezien die tegen zijn collega opmerkte: ‘Goed idee van je, zo heb ik er nooit tegen aan gekeken? In de filosofische Indiase fabel De Blinde Mannen en de Olifant beschrijft John Godfrey Saxe hoe zes blinde reizigers op hun levensweg tegen verschillende delen van een olifant aanlopen. Elke blinde man schept vervolgens zijn eigen versie van de werkelijkheid, gebaseerd op zijn eigen beperkte ervaring en perspectief. De eerste blinde voelde een muur (de flanken), de tweede een speer (de slagtand), de derde een zeeslang (de slurf), de vierde een boom (de knie), de vijfde een waaier (het oor) en de zesde een touw (de staart)...

Een goed gesprek verlangt dat ieder wil geloven dat hij op zich dé wijsheid ontbeert. Pas dan ontstaat samen denken (‘Ja, en’ in plaats van ‘Ja, maar’) en heel soms komen mensen dan met elkaar in the flow. Je hebt dan een fantastisch gesprek gehad, waarin je elkaar hebt aangevuld.

Een goed gesprek vraagt nog iets anders. Hoe aandachtig luisteren wij naar elkaar?
In welke mate zijn we in staat ons te verplaatsen in de ander? Zo zijn er niveaus van luisteren: niet luisteren, doen alsof, selectief en overpakken (‘Oh, ben jij in Amsterdam geweest? Toen ik er was, heb ik op het Waterloopplein zoiets leuks gekocht. Ik wil trouwens ooit nog wel eens naar Barcelona’), aandachtig luisteren, actief luisteren, LSD (Luisteren, Samenvatten, Doorvragen) en je verplaatsen in de ander: empatisch luisteren. Misschien is de alles overtreffende trap wel leeg luisteren. In het Radboud UMC in Nijmegen kennen ze als enige ziekenhuis een Chief Listening Officer, Corine Jansen. Zij leert mensen leeg luisteren. Om achter de behoefte van patiënten te komen luistert zij zonder oordeel of iets goed of fout of vreemd is. Zij stelt vooral open vragen, neemt waar en geeft terug wat ze hoort.

Leeg luisteren met een vol glas op een zonovergoten terras. Wat wil je nog meer?


Bert den Boer

Bert den Boer

Over de columnist:
Bert den Boer, socioloog, is zelfstandig adviseur, trainer, coach en dagvoorzitter, zie zijn website: www.bbdb.info U kunt zijn onlangs verschenen boek 'Jij ook altijd!' voor 12,95 (exclusief 2,65 portokosten) rechtsreeks bestellen via info@bbdb.info